Kapag May Namatay sa Pamilya

1. Iparehistro ang Pagkamatay at Kumuha ng Kopya ng Certificate

   Ipinaparehistro ang pagkamatay sa Local Civil Registrar ng lugar kung saan namatay ang tao, kadalasan ng ospital o ng punerarya. Humingi ng ilang certified copy. Halos lahat ng susunod na hakbang ay mangangailangan nito. Makakakuha ng kopya sa PSA kapag nakarating na roon ang record.

   • GabayMga PSA certificate

2. I-claim ang Funeral at Survivor Benefits

   Puwedeng magbigay ng funeral, death o survivor benefits ang SSS, GSIS, Pag-IBIG, ang employer, ang union o ang insurance. May sariling form at deadline ang bawat isa, kaya mag-file nang maaga.

   • TemplateAuthorization Letter to claim a pension or benefit
   • GabayBenepisyo kapag may namatay
   • GabayMga SSS benefit

3. Ilista ang mga Ari-arian at mga Tagapagmana, at Hanapin Kung May Will

   Ipunin ang mga titulo, Tax Declaration, detalye ng bangko at rehistro ng mga sasakyan. Alamin kung sino-sino ang mga tagapagmana. Kung may will, kailangan muna itong dumaan sa korte (probate) bago hatiin ang anumang ari-arian ayon dito.

   • GabayPaghahati ng mana
   • GabayPaggawa ng will

4. Hatiin ang Ari-arian sa mga Tagapagmana

   Kung walang will at walang utang, at magkasundo ang mga tagapagmana, puwede silang pumirma ng kasunduan sa harap ng notaryo, na tinatawag na Extrajudicial Settlement. Ang nag-iisang tagapagmana ay pumipirma ng Affidavit of Self-Adjudication. Alinman dito, ilalathala ito sa diyaryo minsan isang linggo sa loob ng tatlong linggo. Ang mga tagapagmanang gustong isuko ang kanilang bahagi ay pumipirma ng waiver.

   • TemplateExtrajudicial Settlement of Estate
   • TemplateAffidavit of Self-Adjudication
   • TemplateWaiver of Hereditary Rights
   • GabayPaghahati ng mana
   • Presyo ng notaryoBayad sa notaryo: Extrajudicial Settlement

5. I-file ang Estate Tax Return

   Ang estate tax ay 6% ng iniwan ng namatay pagkatapos ng deductions (ang net estate), at dapat i-file ang return sa loob ng isang taon mula sa pagkamatay. Kapag bayad na ang tax, ilalabas ng BIR ang go-signal nito para sa paglilipat (eCAR) para sa bawat ari-arian.

   • CalculatorCalculator ng estate tax
   • CalculatorCalculator ng deadline ng buwis sa bentahan, donasyon at mana

6. Ilipat ang mga Titulo at Account sa mga Tagapagmana

   Gamit ang eCAR at ang settlement, maglalabas ang Registry of Deeds ng bagong titulo sa pangalan ng mga tagapagmana, at ililipat ng LTO ang mga sasakyan. Ire-release ng bangko ang deposito kapag nakita na nito ang settlement at ang mga papeles mula sa BIR.

   • GabayPaglilipat ng titulo ng lupa
   • GabayPaglilipat ng sasakyan

Hindi ito legal na payo. Pangkalahatang impormasyon ito. Para sa payo tungkol sa sarili ninyong sitwasyon, kumonsulta sa abogado. Kung hindi kaya ang bayad, maaaring tumulong nang libre ang Public Attorney's Office (PAO) o ang legal aid office ng IBP.

Nagbabago ang mga bayarin sa gobyerno, mga patakaran at requirements, kaya laging magtanong muna sa opisinang may kinalaman bago pumunta. Huling sinuri noong 8 Oktubre 2026.