Mga Deadline sa Pagbebenta ng Lupa
Kapag nagbenta kayo ng lupa o gusali na hindi ninyo ginagamit sa negosyo (capital asset), at hindi kayo real estate dealer, may sariling deadline ang tatlong buwis:
| Buwis | Deadline | Saan |
|---|---|---|
| Capital gains tax, 6% (BIR Form 1706) | Sa loob ng 30 araw mula nang ipanotaryo ang Deed of Sale | BIR revenue district office kung nasaan ang ari-arian |
| Documentary stamp tax, ₱15 bawat ₱1,000 (BIR Form 2000-OT) | Sa loob ng 5 araw pagkatapos ng katapusan ng buwan kung kailan ipinanotaryo ang deed | Pareho |
| Local transfer tax | Sa loob ng 60 araw mula sa petsa ng pagpirma sa deed (executed) | Treasurer ng lungsod o probinsya kung nasaan ang ari-arian |
Binibilang ang 30 araw simula sa araw pagkatapos ng pagpapanotaryo. Ang deed na ipinanotaryo noong 8 Oktubre 2026 ay may deadline ng capital gains tax na 7 Nobyembre 2026 at deadline ng DST na 5 Nobyembre 2026. Kapag huli ang bayad, may surcharge, interest at posibleng dagdag na multa (compromise penalty), at hindi ilalabas ng BIR ang go-signal nito para sa paglilipat (ang eCAR) hangga't hindi bayad ang lahat.
Mga Deadline sa Donasyon
Ang nagdonate ang magfa-file ng BIR Form 1800 at magbabayad ng donor's tax sa loob ng 30 araw mula nang ipanotaryo ang Deed of Donation. Kung lupa o gusali ang idinonate, dapat ding bayaran ang documentary stamp tax sa loob ng 5 araw pagkatapos ng katapusan ng buwan ng pagpapanotaryo, at babayaran ng nagdonate ang local transfer tax sa loob ng 60 araw mula sa petsa ng deed.
Mga Deadline Pagkatapos ng Pagkamatay
Ang Estate Tax Return (BIR Form 1801) ay ifa-file at babayaran ang buwis sa loob ng isang taon mula sa petsa ng pagkamatay, ayon sa Section 90 ng National Internal Revenue Code na binago ng TRAIN law. Puwedeng palawigin ng BIR ang pag-file nang hanggang 30 araw kung may mabigat na dahilan, at puwede nitong payagang hulugan ang bayad sa loob ng dalawang taon kung kulang ang cash.
Inaatasan din ng Local Government Code (Section 135) ang taong humahawak ng iniwang ari-arian (ang executor o administrator) na bayaran ang transfer tax sa lupa at gusali sa loob ng 60 araw mula sa petsa ng pagkamatay. Sa praktika, kadalasang binabayaran ito ng mga tagapagmana kapag inililipat na nila ang mga titulo; itanong sa treasurer kung may surcharge.
Kung maghahati ang mga tagapagmana sa labas ng korte, hinihingi ng Rule 74 ng Rules of Court na ilathala ang kasunduan ng mga tagapagmana (ang Extrajudicial Settlement) minsan isang linggo sa loob ng tatlong magkakasunod na linggo. Isama ang panahong iyon sa plano ninyo bago ang deadline ng estate tax na isang taon.
Paano Binibilang ang mga Petsa
- Sa loob ng 30 o 60 araw: binibilang sa calendar days, simula sa araw pagkatapos ng pagpapanotaryo (o ng pagkamatay). Kasama sa bilang ang weekend at holiday.
- Sa loob ng 5 araw pagkatapos ng katapusan ng buwan: ang ika-5 araw ng susunod na buwan.
- Sa loob ng isang taon: ang parehong petsa sa susunod na taon.
- Weekend at holiday: kung matapat dito ang deadline, itanong sa revenue district office o sa treasurer kung lilipat ito. Kung ilang araw na mas maaga kayong mag-file, hindi na ito magiging problema.
Mga Karaniwang Tanong
Kailan ang Deadline ng Capital Gains Tax sa Pagbebenta ng Lupa?
Sa loob ng 30 araw mula nang ipanotaryo ang Deed of Sale, gamit ang BIR Form 1706. Ang deed na ipinanotaryo noong 8 Oktubre 2026 ay dapat bayaran bago o sa 7 Nobyembre 2026.
Kailan ang Deadline ng Documentary Stamp Tax sa Deed of Sale?
Sa loob ng 5 araw pagkatapos ng katapusan ng buwan kung kailan ipinanotaryo ang deed, gamit ang BIR Form 2000-OT. Para sa deed na ipinanotaryo sa kahit anong araw ng Oktubre, 5 Nobyembre iyon.
Gaano Katagal ang Palugit sa Pagbayad ng Estate Tax?
Isang taon mula sa petsa ng pagkamatay, ayon sa TRAIN law. Puwedeng palawigin ng BIR ang pag-file nang hanggang 30 araw kung may mabigat na dahilan.
Kailan ang Deadline ng Donor's Tax?
Sa loob ng 30 araw mula nang ipanotaryo ang Deed of Donation, gamit ang BIR Form 1800.
Ano ang Mangyayari Kung Lumampas Ako sa Deadline?
Magdadagdag ang BIR ng surcharge at interest, at magdadagdag din ang lokal na treasurer ng sarili nitong surcharge at interest sa transfer tax. Hindi maililipat ang titulo hangga't hindi bayad ang mga buwis at multa.
Hindi ito legal na payo. Pangkalahatang impormasyon ito. Para sa payo tungkol sa sarili ninyong sitwasyon, kumonsulta sa abogado. Kung hindi kaya ang bayad, maaaring tumulong nang libre ang Public Attorney's Office (PAO) o ang legal aid office ng IBP.
Tantiya ito para makapagplano kayo. Ang BIR, ang treasurer ng lungsod o munisipyo, o ang Registry of Deeds ang magkukuwenta ng talagang babayaran ninyo. Nagbabago ang mga bayarin sa gobyerno, mga patakaran at requirements, kaya laging magtanong muna sa opisinang may kinalaman bago pumunta.