6% Kada Taon ang Legal Rate
Mula 1 Hulyo 2013, 6% kada taon ang legal rate of interest sa Pilipinas. Itinakda ito ng Monetary Board ng Bangko Sentral ng Pilipinas sa BSP-MB Circular No. 799, series of 2013, at ipinatupad ng Supreme Court sa Nacar v. Gallery Frames (G.R. No. 189871, 13 Agosto 2013).
Tumatama ang legal interest kapag may utang na pera ang isang tao at huli siya sa pagbabayad, at walang valid na nakasulat na kasunduan tungkol sa interest. Ayon sa Article 1956 ng Civil Code, walang interest na dapat bayaran sa pautang maliban kung hayagan itong napagkasunduan nang nakasulat. Pero kapag huli na ang may utang (in delay), puwedeng singilin ang interest sa legal rate bilang danyos (damages) (Article 2209).
Kailan Nagsisimula ang Interest
Ito ang mga patakarang itinakda ng desisyon sa Nacar:
- Pautang at katulad na utang (forbearance of money), halimbawa ang hindi nabayarang pautang: kung walang napagkasunduang rate, 6% kada taon mula nang ma-default ang may utang, ibig sabihin, mula sa demand. Ang nakasulat na Demand Letter ay paniningil sa labas ng korte (extrajudicial demand). Ang pag-file ng kaso ay paniningil sa korte (judicial demand).
- Ibang obligasyon (halimbawa, danyos dahil sa paglabag sa kontrata): puwedeng magbigay ang korte ng 6% kada taon, mula sa demand kung makatwirang tiyak ang halaga, o kung hindi, mula sa petsa kung kailan itinakda ng korte ang halaga.
- Pagkatapos maging final ang desisyon ng korte: 6% kada taon sa halagang iginawad, mula sa petsang iyon hanggang sa mabayaran nang buo.
Kaya mahalaga ang Demand Letter na may petsa. Itago ang patunay kung kailan ito natanggap ng may utang.
Napagkasunduang Rate at Mataas na Interest
Puwedeng magkasundo ang magkabilang panig sa ibang rate, pero dapat itong nakasulat. Suspendido na ang dating mga limit sa interest sa ilalim ng Usury Law, pero binababaan pa rin ng korte ang mga rate na sa tingin nito ay hindi makatarungan, sobra o labag sa moralidad (iniquitous o unconscionable), at pinapalitan ito ng legal rate. Kung napakataas ng buwanang rate ng utang ninyo, baka hindi ito panindigan ng korte.
Simple interest lang ang kinukuwenta ng calculator na ito. May mga kasunduang nagpapatong ng interest sa interest (compounding), at ayon sa Article 2212 ng Civil Code, ang interest na dapat nang bayaran ay puwede ring patungan ng legal interest mula nang singilin ito sa korte. Ang korte rin ang nagpapasya ng eksaktong halaga sa isang kaso. Para sa utang na nasa korte na, humingi ng tulong. Tumutulong ang Public Attorney's Office sa mga kwalipikado.
Mga Karaniwang Tanong
Magkano ang Legal Interest Rate sa Pilipinas?
6% kada taon, mula 1 Hulyo 2013 (BSP-MB Circular No. 799 at Nacar v. Gallery Frames). Bago iyon, 12% kada taon para sa pautang at katulad na utang.
Kailan Nagsisimula ang Bilang ng Legal Interest?
Karaniwan, mula sa petsa ng demand: kung kailan natanggap ng may utang ang nakasulat na demand ninyo, o kung kailan kayo nag-file ng kaso kung walang naunang demand. Pagkatapos maging final ang desisyon ng korte, tuloy ang interest hanggang mabayaran ang halaga.
Puwede ba Akong Maningil ng Interest Kahit Hindi Namin Napag-usapan?
Hindi bilang interest ng pautang, dahil hinihingi ng Civil Code na nakasulat ang kasunduan sa interest. Pero kapag huli na ang may utang pagkatapos ng demand ninyo, puwede kayong maghabol ng legal interest na 6% kada taon bilang danyos.
Legal ba ang 5% Interest Kada Buwan?
Walang nakapirming limit, pero ibinasura na ng korte ang mga rate na gaya ng 3% hanggang 5% kada buwan o higit pa bilang unconscionable at pinalitan ng legal rate. Nakadepende sa kaso kung valid ang isang rate.
Hindi ito legal na payo. Pangkalahatang impormasyon ito. Para sa payo tungkol sa sarili ninyong sitwasyon, kumonsulta sa abogado. Kung hindi kaya ang bayad, maaaring tumulong nang libre ang Public Attorney's Office (PAO) o ang legal aid office ng IBP.
Tantiya ito para makapagplano kayo. Ang BIR, ang treasurer ng lungsod o munisipyo, o ang Registry of Deeds ang magkukuwenta ng talagang babayaran ninyo.