Mga Loan at Promissory Note
Binubuwisan ng Section 179 ng National Internal Revenue Code (NIRC) ang bawat bagong nakasulat na pangakong magbabayad ng utang (debt instrument): Loan Agreement, Promissory Note, bond. Itinakda ng Republic Act No. 12214 (RA 12214), ang Capital Markets Efficiency Promotion Act, ang rate sa 0.75% ng halaga (75% ng 1%), at ginagamit ito ng BIR sa mga loan mula 1 Hulyo 2025. Bago nito, ₱1.50 sa bawat ₱200 o bahagi ng ₱200 ang rate.
Sa loan na wala pang isang taon, binabawasan ang buwis ayon sa proporsyon: ang bilang ng araw na hinati sa 365. Ang 180 araw na loan na ₱100,000 ay may buwis na ₱750 × 180 ÷ 365, o mga ₱370. Kung may Loan Agreement at Promissory Note ang iisang loan, isang beses lang babayaran ang buwis sa ilalim ng Section 179. Maaaring may sariling DST ang Real Estate Mortgage; itanong sa BIR.
Mga Upa (Lease)
Ayon sa Section 194, na inamyendahan ng Republic Act No. 10963 (RA 10963), ang TRAIN law, binubuwisan ang upa ng lupa o gusali ng ₱6 para sa unang ₱2,000 ng upa at ₱2 sa bawat susunod na ₱1,000 o bahagi nito, para sa bawat taon ng kontrata. Kinukuwenta ito ng calculator sa upa ng bawat taon at pinagsasama ang mga taon. Ang bahagi ng taon sa dulo ay binibilang na isa pang taon, batay sa upa para sa mga buwang iyon.
Ang upang dalawang taon na ₱20,000 kada buwan ay may ₱240,000 na upa kada taon. Ang buwis para sa isang taon ay ₱6 dagdag ang ₱2 × 238, o ₱482, kaya ₱964 ang buwis sa buong kontrata.
Bentahan ng Lupa at Gusali
Binubuwisan ng Section 196 ang Deed of Sale, donasyon at iba pang paglilipat ng lupa at gusali (conveyance of real property) ng ₱15 sa bawat ₱1,000 o bahagi ng ₱1,000, mga 1.5%. Ibinabatay ang buwis sa presyo o sa fair market value, alinman ang mas mataas. Ang ginagamit ng BIR bilang fair market value ay ang zonal value o ang halaga ayon sa assessor, alinman ang mas mataas. Kapag ang gobyerno ang isa sa mga partido, ang talagang presyo ang batayan ng buwis.
Mga Karaniwang Tanong
Magkano ang Documentary Stamp Tax sa Loan?
0.75% ng halaga ng loan para sa mga loan mula 1 Hulyo 2025, ayon sa RA 12214. Ang ₱100,000 na loan na isang taon o higit pa ay may ₱750 na buwis. Ang mas maiikling loan ay magbabayad ng bahagi lang, batay sa bilang ng araw.
Sino ang Nagbabayad ng Documentary Stamp Tax?
Pinapayagan ng batas ang BIR na singilin ito sa sinumang partidong pumirma, nag-isyu, tumanggap o naglipat ng dokumento. Sa totoo, karaniwang ang nangutang ang nagbabayad nito sa loan. Sa bentahan o upa, nagkakasundo ang dalawang panig kung sino ang magbabayad, at madalas ang bumibili ang sumasagot sa DST ng bentahan.
Kailan ang Deadline ng Documentary Stamp Tax?
Sa loob ng 5 araw pagkatapos ng katapusan ng buwan kung kailan pinirmahan o ipinanotaryo ang dokumento, gamit ang BIR Form 2000 (o 2000-OT para sa isang beses na transaksyon gaya ng bentahan ng lupa).
May Documentary Stamp Tax ba ang Kontrata ng Upa Kahit Hindi Notaryado?
Oo. Ang buwis ay nasa mismong Lease Agreement, nakasulat man, notaryado man o hindi. Mas madaling patunayan ang notaryadong lease, at maaaring hingin ng BIR ang resibo ng DST kapag sinuri nito ang kita ng may-ari sa paupahan.
Hindi ito legal na payo. Pangkalahatang impormasyon ito. Para sa payo tungkol sa sarili ninyong sitwasyon, kumonsulta sa abogado. Kung hindi kaya ang bayad, maaaring tumulong nang libre ang Public Attorney's Office (PAO) o ang legal aid office ng IBP.
Tantiya ito para makapagplano kayo. Ang BIR, ang treasurer ng lungsod o munisipyo, o ang Registry of Deeds ang magkukuwenta ng talagang babayaran ninyo. Nagbabago ang mga bayarin sa gobyerno, mga patakaran at requirements, kaya laging magtanong muna sa opisinang may kinalaman bago pumunta.