Pagkuha ng Bagong Kopya ng Nawalang Titulo ng Lupa

Aling Kopya ang Nawala Ninyo?

May dalawang kopya ang bawat Torrens title. Nananatili ang original sa Registry of Deeds ng lungsod o probinsya kung saan naroon ang lupa. Ang Owner's Duplicate Copy naman ang papel na itinatabi ng may-ari sa bahay o sa bangko. Kapag sinabi ng mga tao na "nawala ang titulo", halos palaging ang kopya ng may-ari ang tinutukoy nila, at iyon ang saklaw ng gabay na ito.

Nasa Section 109 ng Property Registration Decree, Presidential Decree No. 1529 (PD 1529), ang mga patakaran. Sakop nito ang Transfer Certificate of Title (TCT), Original Certificate of Title (OCT) at Condominium Certificate of Title (CCT).

Kung ang mismong original ng Registry ang nawala o nasira, halimbawa sa sunog o baha sa Registry, ibang proseso ang solusyon, na tinatawag na reconstitution, sa ilalim ng Republic Act No. 26 (RA 26). Itanong sa Registry of Deeds kung aling proseso ang para sa titulo ninyo.

Bago ang Lahat: Tiyaking Talagang Nawala Ito

Hanaping mabuti, at tanungin ang lahat ng puwedeng may hawak nito: mga kapamilya, kapwa tagapagmana, bangkong nagpautang gamit ang property, buyer o seller na nakausap ninyo, ahente, o abogadong humawak ng dating paglilipat. Kadalasang hawak ng bangko ang kopya ng may-ari hanggang ma-fully paid ang housing loan.

Mahalaga ito dahil makapag-uutos lang ang korte ng bagong kopya kung talagang nawala ang luma. Nagpasya ang Supreme Court na kapag hindi nawala ang kopya ng may-ari kundi nasa kamay ng ibang tao, walang kapangyarihan ang korte na mag-utos ng bago, at walang bisa ang bagong kopyang inutos nito (New Durawood Co. v. Court of Appeals, G.R. No. 111732, 20 Pebrero 1996). Kung alam ninyo kung sino ang may hawak, ang solusyon ay bawiin ito, hindi humingi ng bago.

Hakbang 1: Pumirma ng Affidavit of Loss

Ang may-ari, o ang taong may interes sa property tulad ng tagapagmana, ay pumipirma sa harap ng notaryo ng sinumpaang salaysay na naglalarawan sa titulo at kung paano ito nawala. Isulat ang talagang nangyari: kung saan itinabi ang titulo, kailan ito huling nakita, kailan napansing nawawala, at kung paano kayo naghanap.

Puwede ninyong gamitin ang aming Affidavit of Loss of Title template. Kopyahin nang eksakto ang numero ng titulo, ang paglalarawan ng lote at ang pangalan ng rehistradong may-ari ayon sa nakasulat sa titulo.

Kung ninakaw ang titulo, i-report din ito sa pulis at magtabi ng kopya ng report.

Hakbang 2: I-report ang Pagkawala sa Registry of Deeds

Sinasabi ng PD 1529 Section 109 na kailangang magpadala ang may-ari ng sinumpaang abiso ng pagkawala sa Registry of Deeds ng lungsod o probinsya kung saan naroon ang lupa, sa sandaling malaman ang pagkawala. Dalhin ang notarized na Affidavit of Loss sa Registry na iyon at hilingin na iparehistro ito at itala sa titulo (isang annotation). May bayad ito sa Registry; itanong ang kasalukuyang fees nila.

Binabalaan ng talang ito ang sinumang tumingin sa titulo na nawawala ang kopya ng may-ari, na nakatutulong para maprotektahan kayo kung may magtangkang gumamit nito.

Habang naroon kayo, kumuha ng Certified True Copy ng titulo. Kakailanganin ninyo ito para sa petition sa korte, at makikita rito ang bawat tala sa titulo, gaya ng mortgage o nakabinbing claim. Maaaring kailangang abisuhan tungkol sa petition ninyo ang mga taong nakapangalan sa mga talang iyon.

Hakbang 3: Mag-file ng Petition sa Korte

Hindi makapagbibigay ang Registry of Deeds ng bagong kopya ng may-ari nang mag-isa. Sa ilalim ng Section 109, ang may-ari o ibang taong may interes sa property ang nagfa-file ng petition na humihiling sa korte na mag-utos ng bagong kopya. Ifina-file ang petition sa Regional Trial Court ng lugar kung saan naroon ang lupa.

Ang petition ay pleading sa korte na pinirmahan nang sinumpaan. Nakasaad dito ang mga detalye ng pagkawala at ang mga taong dapat abisuhan. Kadalasang abogado ang naghahanda at nagfa-file nito. Kung hindi kayo makakabayad ng abogado, tumutulong ang Public Attorney's Office (PAO) sa mga kwalipikado, at may libreng legal aid ang mga IBP chapter.

Palaging kailangang abisuhan ang rehistradong may-ari. Sa Heirs of Spouses Ramirez v. Abon (G.R. No. 222916, 24 Hulyo 2019), binawi ng Supreme Court ang bagong titulo dahil hindi inabisuhan ang mga tagapagmana ng mga rehistradong may-ari tungkol sa petition. Kung namatay na ang may-ari, o binili ninyo ang lupa pero nasa pangalan pa ng seller ang titulo, sabihin ito sa abogado ninyo, dahil kailangang abisuhan ang may-ari o ang mga tagapagmana nila.

Hakbang 4: Ang Hearing

Magtatakda ang korte ng hearing at magpapadala ng abiso sa Registry of Deeds at sa iba pang taong may kinalaman. Puwede ring iutos ng korte na ipaskil o ilathala ang abiso. Sundin ang sinasabi ng utos ng korte, at magtabi ng patunay na ginawa ninyo ito.

Sa hearing, kailangan ninyong patunayan na nawala ang titulo. Hindi basta tinatanggap ng korte ang affidavit. Sa Republic v. Ciruelas (G.R. No. 239505, 17 Pebrero 2021), tumanggi ang Supreme Court na magbigay ng bagong kopya dahil walang personal na kaalaman ang nag-iisang saksi kung paano itinabi at nawala ang titulo, at hindi sapat ang affidavit lang. Dapat handang tumestigo ang taong nagtabi ng titulo, o ang nakapansing nawawala ito.

Hakbang 5: Kunin ang Bagong Kopya ng May-ari sa Registry

Kung kumbinsido ang korte, uutusan nito ang Registry of Deeds na maglabas ng bagong kopya ng may-ari. Kapag final na ang desisyon, maglalabas ang korte ng certificate na nagsasabi nito. Dalhin ang desisyon at ang certificate na iyon sa Registry of Deeds, bayaran ang fees nila, at kunin ang bagong kopya.

Sinasabi ng Section 109 na may tala ang bagong kopya ng may-ari na ibinigay ito kapalit ng nawala, at pareho ang bisa nito sa orihinal na kopya ng may-ari. Kung lumitaw ang lumang kopya pagkatapos, sabihin ito sa Registry at sa abogado ninyo; huwag itong gamitin.

Gaano Katagal at Magkano

Kaso ito sa korte, kaya magplano ng ilang buwan, hindi ilang araw. Nakadepende ang tagal sa kalendaryo ng korte at sa bilis ng pagpapadala ng mga abiso at ng anumang paglalathala.

Asahang magbabayad ng filing fees ng korte, gastos sa anumang paglalathalang iutos ng korte, fees ng Registry of Deeds para sa annotation at sa bagong kopya, at bayad sa abogado. Iba-iba ang mga ito depende sa lugar, kaya itanong sa korte, sa Registry at sa abogado ninyo ang kasalukuyang halaga.

Mag-ingat sa sinumang nag-aalok na "aayusin" nang mabilis ang bagong titulo nang walang kaso sa korte. Sa utos lang ng korte nanggagaling ang bagong kopya ng may-ari, at puwedeng mawala sa inyo ang property dahil sa pekeng titulo.