Sa Madaling Salita
- Ipinagbabawal ng rules ng SEC (Memorandum Circular No. 18, Series of 2019) ang pananakot, pagmumura, pagpapahiya, pagsisinungaling at pag-contact sa mga tao sa phone contacts ninyo, maliban sa mga guarantor na pinangalanan ninyo (mga taong pumayag na magbayad kung hindi kayo makabayad).
- Sabi ng rules ng NPC para sa mga lender, hindi puwedeng gamitin ang contact list at mga litrato ninyo para maningil o para gipitin kayo.
- Ireklamo sa SEC ang mga lending at financing company (kasama ang karamihan ng lending app). Ireklamo sa Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) ang mga bangko.
- Utang pa rin ninyo ang talagang hiniram ninyo. Pero walang makukulong dahil lang hindi nakabayad ng utang.
Ang Bawal Gawin ng mga Lending at Financing Company
Nakalista sa SEC Memorandum Circular No. 18, Series of 2019 (SEC MC 18-2019) ang mga unfair collection practice na hindi puwedeng gamitin ng mga lending at financing company, at ng mga collector na kinukuha nila:
- paggamit o pagbabanta ng karahasan o ibang krimen laban sa inyo, sa pangalan ninyo o sa ari-arian ninyo;
- pagbabanta na gagawin ang isang bagay na hindi sila pinapayagan ng batas na gawin;
- paggamit ng bastos na salita, insulto o mura;
- pagbubunyag o pagpo-post ng mga pangalan at personal na impormasyon ng mga borrower na hindi nakabayad, maliban sa pinapayagan ng circular (halimbawa, sa mga credit bureau);
- pagkakalat ng maling impormasyon tungkol sa loan ninyo, kasama ang hindi pagsasabi na kinokontra ninyo ang utang;
- paggamit ng kasinungalingan o panlilinlang, gaya ng pagpapanggap na abogado, korte, pulis o opisina ng gobyerno;
- pag-contact sa inyo sa hindi makatwirang oras, na itinakda ng circular na bago mag-6:00 a.m. o pagkalipas ng 10:00 p.m., maliban kung mahigit 15 araw nang overdue ang account o pumayag kayo sa mga oras na iyon; at
- pag-contact sa mga tao sa contact list ninyo maliban sa mga guarantor o co-maker (mga taong pumirma sa loan kasama ninyo) na pinangalanan ninyo, kahit "pinayagan" ninyo ang access sa contacts ninyo.
Puwedeng multahan ng SEC ang kumpanya, ipatigil ang pagpapautang nito nang ilang panahon, o kanselahin ang lisensya nitong magpautang (Certificate of Authority). Puwede ring sumakop ang ibang batas, gaya ng Financial Products and Services Consumer Protection Act, Republic Act No. 11765 (RA 11765).
Ang Data sa Phone Ninyo: Ang Rules ng NPC Para sa mga Lender
Sa ilalim ng Data Privacy Act, Republic Act No. 10173 (RA 10173), at ng circular ng NPC tungkol sa mga transaksyong may kinalaman sa loan (NPC Circular No. 20-01, as amended by NPC Circular No. 2022-02):
- Hindi puwedeng humingi ang lending app ng mga permission na hindi nito kailangan.
- Hindi pinapayagan ang paggamit ng contact list ninyo para maningil sa sinuman maliban sa guarantor na pinili ninyo, o para gipitin kayo o ang mga contact ninyo.
- Puwedeng kunan ang mga litrato ninyo para sa identity check at pag-iwas sa fraud, pero hindi kailanman puwedeng gamitin para gipitin o ipahiya kayo.
- Ang character reference na pinangalanan ninyo (taong puwedeng magpatotoo para sa inyo) ay hindi ninyo guarantor at hindi dapat singilin.
Kung minessage ng app ang mga contact ninyo, ipinost ang litrato ninyo, o tinawag kayong scammer sa mga group chat, puwedeng data privacy violation iyon at SEC violation din. Tingnan ang reklamo sa data privacy.
Ang Gagawin Kapag Nagsimula na
- Magtabi ng ebidensya. I-screenshot ang bawat message at post, kasama ang number o account, petsa at oras. Pakiusapan ang mga kaibigan at pamilyang kinontak na i-screenshot ang natanggap nila. I-save ang call logs.
- Alamin kung sino ang lender. Kunin ang rehistradong pangalan ng kumpanya, hindi lang ang pangalan ng app. Naglalabas ang SEC ng listahan ng mga lending at financing company na rehistrado dito at ng mga rehistrado nilang online lending platform, at ng listahan ng mga app na pinatigil nito.
- Sumulat sa lender. Sabihing lumalabag ang collector sa SEC MC 18-2019 at sa rules ng NPC, hilinging itigil nito ang pag-contact sa ibang tao, at, kung kinokontra ninyo ang halaga, sabihin ito. Tingnan ang sulat sa lending company. Magtabi ng patunay na ipinadala ninyo ito.
- Hingin ang statement of account ninyo (ang record ng utang ninyo). Ikumpara ang halaga, interest at mga singil sa Loan Agreement. Tingnan ang mga loan at Promissory Note.
- Magreklamo sa mga opisina ng gobyernong namamahala (susunod na bahagi). Puwede kayong magreklamo sa higit sa isa.
Saan Magrereklamo
| Sino ang Naniningil | Saan Magrereklamo |
|---|---|
| Lending company, financing company o online lending app | SEC, Corporate Governance and Finance Department, sa mga complaint channel sa website ng SEC |
| Maling paggamit ng contacts, litrato o personal data ninyo ng kahit anong lender | National Privacy Commission. Sumulat muna sa Data Protection Officer ng kumpanya. Tingnan ang reklamo sa data privacy. |
| Bangko, credit card company o ibang negosyong binabantayan ng BSP, o ang collection agency nito | Sa sariling complaints desk muna ng bangko, saka sa mga consumer assistance channel ng BSP |
| Pagbabantang sasaktan, mga post online na nagpapahiya, pekeng legal notice | PNP Anti-Cybercrime Group o NBI Cybercrime Division. Tingnan ang online scams. |
Para sa reklamo sa SEC, ihanda ang: pangalan at contact details ninyo, pangalan ng kumpanya at pangalan ng app, mga detalye ng loan, maikling salaysay ng nangyari, at ang mga screenshot ninyo. Ikabit ang sulat ninyo sa lender kung nagpadala kayo.
Ang Puwedeng Gawin ng Maniningil
Puwede kayong paalalahanan ng lender tungkol sa utang, padalhan ng mga Demand Letter (pormal na sulat na humihiling na magbayad kayo), i-report sa mga credit bureau ayon sa pinapayagan ng batas, at idemanda kayo sa korte para maningil. Karamihan ng maliliit na utang ay dumadaan sa small claims, kung saan puwede kayong utusan ng korte na magbayad pero walang ikukulong.
Sabi ng Constitution, no person shall be imprisoned for debt (walang taong makukulong dahil sa utang). Maling pananakot ang sinasabi ng collector na aarestuhin kayo dahil hindi kayo nakabayad ng loan. Ibang sitwasyon ang exception: ang pag-issue ng tsekeng tumalbog ay puwedeng krimen. Tingnan ang tumalbog na tseke.
Hindi nabubura ng panggigipit ang utang. Kung kaya ninyo, mag-alok ng makatotohanang payment plan nang nakasulat at itala ang bawat bayad.
Para sa Reklamo Ninyo
Sa device na ito lang naka-save ang mga tsek ninyo.
Mga Karaniwang Tanong
Puwede bang I-text ng Lending App ang mga Contact Ko?
Hindi. Ipinagbabawal ng SEC MC 18-2019 ang pag-contact sa mga tao sa contact list ninyo maliban sa mga guarantor o co-maker na pinangalanan ninyo, kahit binigyan ninyo ng access ang app sa contacts ninyo. Ipinagbabawal din ng rules ng NPC ang paggamit ng contact list ninyo para maningil o manggipit.
Makukulong ba Ako Kung Hindi Ko Mabayaran ang Online Loan?
Walang makukulong dahil lang hindi nakabayad ng utang. Ipinagbabawal ito ng Constitution. Puwedeng magdemanda ang lender para maningil. Hiwalay na usapin ang fraud at tumalbog na tseke.
Saan Ire-report ang Lending App na Nanggigipit sa Akin?
Sa SEC, na nagre-regulate sa mga lending at financing company, at sa National Privacy Commission kung ginamit nang mali ng app ang contacts o litrato ninyo. Puwede ring i-report ang pananakot at pagpapahiya online sa PNP Anti-Cybercrime Group o sa NBI.
Anong Oras Puwedeng Tumawag ang mga Collector?
Sa ilalim ng SEC MC 18-2019, hindi makatwiran ang pag-contact bago mag-6:00 a.m. o pagkalipas ng 10:00 p.m., maliban kung mahigit 15 araw nang overdue ang account o pumayag kayo sa mga oras na iyon.
Hindi Rehistrado sa SEC ang App. Kailangan Ko pa bang Magbayad?
Tanong iyan tungkol sa partikular na kaso ninyo. I-report ang app sa SEC, itago ang mga record ninyo, at humingi ng legal na payo. Libreng tumutulong ang Public Attorney's Office sa mga kwalipikado.
Hindi ito legal na payo. Pangkalahatang impormasyon ito. Para sa payo tungkol sa sarili ninyong sitwasyon, kumonsulta sa abogado. Kung hindi kaya ang bayad, maaaring tumulong nang libre ang Public Attorney's Office (PAO) o ang legal aid office ng IBP.
Nagbabago ang mga bayarin sa gobyerno, mga patakaran at requirements, kaya laging magtanong muna sa opisinang may kinalaman bago pumunta. Huling sinuri noong 8 Oktubre 2026.