Pag-file ng VAWC Case sa Ilalim ng RA 9262

Sino ang Protektado ng Batas

Pinaparusahan ng Republic Act No. 9262 (RA 9262), ang Anti-Violence Against Women and Their Children Act of 2004, ang mga gawa laban sa isang babae ng taong:

• asawa o dating asawa niya;
• may o nagkaroon ng dating relationship sa kanya (ibig sabihin ng batas, magkasintahan nang tuloy-tuloy sa loob ng panahon, hindi basta magkakilala lang);
• may o nagkaroon ng sexual relationship sa kanya, kahit isang beses lang; o
• may anak sila.

Pinoprotektahan din nito ang mga anak niya, legitimate man o hindi, at mga batang nasa pangangalaga niya, nangyari man ang pang-aabuso sa loob o labas ng bahay. Ayon sa Philippine Commission on Women (PCW), puwede ring babae ang nang-aabuso, gaya ng lesbian partner o dating partner.

Hindi kailangang sa bahay nangyari ang gawa, at hindi kailangang magkasama kayong nakatira.

Ang Apat na Uri ng Pang-aabuso

• Physical violence: mga gawang nagdudulot ng pisikal na pinsala, gaya ng pananakit, pagsampal, pagsipa o pagsakal.
• Sexual violence: mga gawang sekswal laban sa babae o sa anak niya, gaya ng rape, sexual harassment, pagpilit sa kanyang manood ng malaswang materyal, o pagpilit sa kanya o sa anak niya sa sekswal na gawain.
• Psychological violence: mga gawang nagdudulot ng paghihirap ng isip o damdamin, gaya ng pananakot, pagbabanta, harassment, stalking, pagsira ng ari-arian, pagpapahiya sa publiko, paulit-ulit na pang-iinsulto, at pambababae o pangangaliwa.
• Economic abuse: mga gawang nagpapaasa sa babae sa pera ng iba, gaya ng pagbawi o hindi pagbibigay ng sustento, pagpigil sa kanyang magtrabaho o magnegosyo, pagsira ng pinagsamang ari-arian, o pagkontrol sa pera niya.

Nakalista sa Section 5 ng RA 9262 ang mga gawang may parusa. Kasama rito ang pananakit o pagbabantang manakit, pagtatakot sa babae, pagpilit o paghihigpit sa kilos o desisyon niya, pagkakait ng sustento sa kanya o sa mga anak niya o sadyang pagbibigay ng kulang na sustento sa mga bata, pag-stalk o pangha-harass sa kanya, at pagdudulot sa kanya ng paghihirap ng isip o damdamin, pangungutya o pagpapahiya sa publiko.

Kung sustento ang pangunahing problema, tingnan din ang child support.

Saan Magfa-file

Ang VAWC ay isang public crime (Section 25). Ang Estado ang nagdadala ng kaso, at bukod sa inyo, puwedeng mag-file ng reklamo ang sinumang mamamayan na may personal na alam sa pang-aabuso.

• Women and Children Protection Desk (WCPD) sa police station. Puwedeng kunin ng pulis ang sinumpaang salaysay ninyo, tulungan kayong magpa-medical exam, itala ang ebidensya at i-refer ang reklamo sa prosecutor.
• Office of the City o Provincial Prosecutor. Puwede kayong direktang mag-file doon ng nakasulat at sinumpaang reklamo. Ang prosecutor ang magpapasya kung may sapat na batayan para dalhin ang kaso sa korte.
• Barangay VAW desk, para sa agarang Barangay Protection Order (BPO) at referral sa pulis, social worker at medical na tulong. Hindi ang barangay ang lilitis sa criminal case.

Kung may sapat na batayan ayon sa prosecutor, ifa-file ang kaso sa Family Court (sangay ng Regional Trial Court na itinalaga para sa mga kaso ng pamilya) ng lugar kung saan nangyari ang krimen o anumang bahagi nito (Section 7).

Para sa pangkalahatang hakbang ng criminal complaint, tingnan ang pag-file ng criminal complaint.

Walang Areglo sa Barangay

Maraming away sa kapitbahayan ang kailangang magsimula sa barangay conciliation. Hindi ganoon ang VAWC. Paliwanag ng PCW, hindi pinapayagan sa ilalim ng RA 9262 ang conciliation at mediation (pag-aareglo) ng karahasan laban sa kababaihan at mga bata. Hindi dapat kayo pilitin ng mga barangay official, pulis at social worker na makipag-areglo, iurong ang kaso o "ayusin na lang sa pamilya".

Hiwalay sa criminal case ang Protection Order at puwede ninyong hingin pareho. Inilalabas ng barangay ang BPO sa araw mismo; puwedeng maglabas ang korte ng Temporary Protection Order at saka ng Permanent Protection Order. Tingnan ang Protection Orders at paano kumuha ng Protection Order.

Mga Parusa

Itinatakda ng Section 6 ng RA 9262 ang parusa ayon sa uri ng gawa:

Sa simpleng salita, ang arresto mayor ay 1 month and 1 day hanggang 6 months na kulong, ang prision correccional ay 6 months and 1 day hanggang 6 years, at ang prision mayor ay 6 years and 1 day hanggang 12 years (Article 27 ng Revised Penal Code).

Bukod sa kulong, magbabayad ang nang-abuso ng multang ₱100,000 hanggang ₱300,000 at kailangan siyang sumailalim sa psychological counseling o psychiatric treatment. Kung buntis ang babae, o ginawa ito sa harap ng anak niya, itinataas ang parusa sa maximum period.

Ang panahon para mag-file (prescription) ay 20 years para sa mga gawa sa Section 5(a) hanggang (f), gaya ng pananakit, pagbabanta at pagpilit o pagkontrol sa kanya, at 10 years para sa mga nasa Section 5(g) hanggang (i), gaya ng sekswal na gawaing hindi rape, stalking at psychological abuse (Section 24). Pero huwag nang maghintay: mas madaling kumuha ng ebidensya habang maaga.

Battered Woman Syndrome

Ang Battered Woman Syndrome ay pattern ng mga sintomas sa isip at kilos na nakikita sa mga babaeng nasa mapang-abusong relasyon, dahil sa naipong pang-aabuso. Sa ilalim ng Section 26 ng RA 9262, ang babaeng nakita ng korte na may ganitong kondisyon ay walang criminal o civil liability sa ginawa niya, kahit hindi kumpleto ang karaniwang requirements ng self-defense. Puwedeng pakinggan ng korte ang mga psychiatrist o psychologist tungkol sa kalagayan ng isip niya.

Depensa ito na inihaharap sa korte. Kung kayo ang kinasuhan, humingi agad ng legal na tulong sa Public Attorney's Office (PAO) o sa IBP legal aid office.