Ang Maikling Sagot
Pumunta sa inyong barangay hall at humingi ng Barangay Protection Order (BPO). Dapat itong ilabas ng barangay captain sa parehong araw, at tumatagal ito nang 15 araw. Para sa mas matagal at mas malawak na proteksyon, humingi sa Family Court ng Temporary Protection Order, na inilalabas sa araw ng pagsasampa, at saka ng Permanent Protection Order. Pinoprotektahan ng batas ang babaeng asawa o dating asawa, kasama sa bahay, karelasyon o naging karelasyon sa sekswal na relasyon ng nang-aabuso, o may anak sa kanya, at pati ang mga anak ng babae. Kung nasa panganib kayo ngayon mismo, tumawag sa 911.
Halimbawa: Si Grace sa Barangay Talon Dos, Las Piñas
Gawa-gawa lang ang mga pangalan at detalye sa halimbawang ito.
Si Grace Villanueva, 29, ay saleslady sa isang mall sa Las Piñas City. Limang taon na silang nagsasama ng partner niyang si Jomar sa Barangay Talon Dos. Hindi sila kasal, at may apat na taong gulang silang anak na lalaki, si Migo. Kinukuha ni Jomar ang sweldo niya tuwing payday, tinitingnan ang phone niya, at tinatawag siyang "walang kwenta" sa harap ng mga kapitbahay. Isang gabi noong Agosto 2026, pagkatapos uminom, sinampal siya nito at binato ng plastic na upuan. Sinabi nitong dadalhin niya si Migo sa probinsya niya kapag umalis si Grace.
Sakop ba si Grace? Oo. Sakop ng Anti-Violence Against Women and Their Children Act (Republic Act No. 9262, o RA 9262) ang babaeng kasama sa bahay o may anak sa nang-aabuso, kasal man o hindi. Sakop din si Migo. Ang ginawa ni Jomar ay physical violence (ang sampal at ang upuan), psychological violence (ang mga insulto at ang banta tungkol kay Migo) at economic abuse (ang pagkuha ng sweldo niya).
Nang gabing iyon. Dinala ni Grace si Migo sa bahay ng kapatid niya sa malapit. Kinaumagahan, pumunta siya sa ospital, ipinatingin ang mga pasa niya at humingi ng Medical Certificate. Kinunan niya ng screenshot ang mga nagbabantang mensahe ni Jomar.
Sa barangay. Pumunta si Grace sa VAW (violence against women) desk sa barangay hall ng Talon Dos. Tinulungan siya ng desk officer na sagutan ang application. Naglabas ang Punong Barangay ng BPO nang araw ding iyon, na nag-uutos kay Jomar na tumigil sa pananakit o pagbabanta sa kanya. Tumatagal ito nang 15 araw. Walang nagsabi sa kanyang umupo kasama si Jomar para "pag-usapan" ito; hindi iyon pinapayagan ng batas.
Sa Family Court. Sa loob ng 15 araw, sa tulong ng abogado ng PAO, nagsampa si Grace ng petition para sa Protection Order sa Regional Trial Court sa Las Piñas na kumikilos bilang Family Court. Humiling siyang makapagsampa nang walang bayad dahil nasa panganib siya. Naglabas ang judge ng Temporary Protection Order (TPO) nang araw ding iyon, na tatagal nang 30 araw. Inuutusan nito si Jomar na umalis sa bahay at lumayo kay Grace, kay Migo, sa trabaho ni Grace at sa daycare ni Migo, ibinibigay kay Grace ang pansamantalang custody ni Migo, at inuutusan si Jomar na magbigay ng sustento sa halagang itatakda ng korte. Pagkatapos ng hearing, puwedeng maglabas ang korte ng Permanent Protection Order (PPO).
Sino ang Pinoprotektahan ng RA 9262
Pinoprotektahan ng RA 9262 ang babaeng kasalukuyan o dating:
- asawa ng nang-aabuso;
- nasa sekswal o dating relationship sa kanya, kasama ang live-in partner o boyfriend; o
- ina ng anak nila.
Pinoprotektahan din nito ang kanyang mga anak, legitimate man o hindi, at mga batang nasa pangangalaga niya, nangyari man ang pang-aabuso sa loob o labas ng bahay.
Hindi lang pananakit ang pang-aabuso. Sakop ng batas ang:
- physical violence: pananakit, pagsampal, pagsipa, pagsakal, pambabato ng mga bagay;
- sexual violence: pamimilit sa mga sekswal na gawain, o pamimilit na manood o gumawa ng mga bagay na ayaw ninyo;
- psychological violence: pagbabanta, pang-iinsulto, pamamahiya sa publiko, stalking, harassment, pagbabantang kukunin ang mga anak, pagkontrol kung sino ang puwede ninyong makita;
- economic abuse: pagkuha ng sweldo ninyo, pagtangging magbigay ng sustento sa mga anak, pagpigil sa inyong magtrabaho, pagkontrol sa lahat ng pera.
Utos ng Barangay o Utos ng Korte: Ano ang Ginagawa ng Bawat Isa
Dalawang uri ang Protection Order. Puwede kayong humingi ng isa o pareho. Hindi ninyo kailangan ng BPO bago pumunta sa korte.
| Barangay Protection Order (BPO) | Utos ng Korte: Temporary (TPO) at Permanent (PPO) | |
|---|---|---|
| Saan | Ang VAW desk sa barangay hall kung saan kayo nakatira | Ang Family Court (sangay ng Regional Trial Court) kung saan kayo nakatira |
| Sino ang nagbibigay | Ang Punong Barangay (barangay captain), o isang Barangay Kagawad kung wala ang captain | Ang judge |
| Gaano kabilis | Sa parehong araw ng pag-apply | Ang TPO sa araw ng pagsasampa, nang hindi muna dinidinig ang nang-aabuso. Ang PPO pagkatapos ng hearing. |
| Gaano katagal | 15 araw | TPO: 30 araw. PPO: hanggang alisin ito ng korte sa kahilingan ninyo. |
| Ano ang iniuutos | Kailangang tumigil ang nang-aabuso sa pananakit o pagbabantang sasaktan kayo | Mas marami: umalis sa bahay ninyo, kahit nakapangalan ito sa kanya; lumayo sa inyo, sa mga anak ninyo, sa bahay, trabaho at paaralan; pansamantalang custody ng mga anak para sa inyo; sustento para sa inyo at sa mga anak; pagsuko ng kanyang mga baril |
Kailangang tulungan kayo ng mga opisyal ng barangay at ng staff ng korte na sagutan ang application. Hindi ninyo kailangan ng abogado. Sa korte, sinusumpaan ang petition (ang nakasulat ninyong kahilingan), at kung hindi ninyo kaya ang bayad, o nasa panganib kayo, tatanggapin ito ng korte nang walang bayad. Puwede rin kayong tulungan nang libre ng Public Attorney's Office (PAO) kung kwalipikado kayo. Kung hindi kumilos ang barangay sa loob ng 24 oras, puwede kayong pumunta sa pulis o diretso sa Family Court, at puwede kayong magreklamo laban sa opisyal.
Para sa mga hakbang, mga dadalhin at kung sino pa ang puwedeng mag-apply para sa inyo, tingnan ang Protection Orders para sa kababaihan at mga bata.
Hindi Kayo Dapat Piliting Makipag-areglo ng Barangay
Hindi pinapayagan ng Section 33 ng RA 9262 ang conciliation o mediation (pag-uusap para magkasundo) sa mga kasong ito. Hindi dapat magpatawag ang barangay ng pag-uusap ninyo ng nang-aabuso o piliting bawiin ninyo ang reklamo. Tingnan din ang kailangan bang dumaan muna sa barangay: kapag may pang-aabuso, pumupunta kayo sa barangay para sa proteksyon, hindi para makipag-areglo.
Para sa tulong: ang VAW desk ng barangay, ang Women and Children Protection Desk sa pinakamalapit na police station, ang social welfare office ng inyong lungsod o munisipyo at ang DSWD para sa shelter at counseling, at ang PAO. Kung nasa panganib kayo, tumawag sa 911, na tumatanggap ng tawag tungkol sa karahasan laban sa kababaihan at mga bata.
Bukod sa Protection Order
- Kasong kriminal. Krimen ang karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak sa ilalim ng RA 9262. Hiwalay ang Protection Order; puwede kayong magkaroon ng pareho.
- Ang paglabag sa Protection Order ay may sariling parusa. I-report ang anumang paglabag sa barangay, sa pulis o sa korte.
- Leave sa trabaho. Binibigyan ng RA 9262 ang biktimang nagtatrabaho ng hanggang 10 araw na paid leave, bukod sa iba pang leave, para asikasuhin ang mga bagay na ito.
- Sustento para sa mga anak. Tingnan ang magkano ang sustentong puwede kong hingin.
- Ari-ariang pinagsaluhan bilang live-in partners. Tingnan ang ano ang pag-aari ng magkasamang live-in partners. Para sa mga mag-asawa, tingnan ang may divorce ba sa Pilipinas.
Mga Karaniwang Tanong
Hindi Kami Kasal. Pwede pa rin ba Akong Kumuha ng BPO?
Oo. Sakop ng RA 9262 ang babaeng may o nagkaroon ng dating o sekswal na relasyon sa nang-aabuso, o may anak sa kanya, hindi lang ang mga asawa. Sakop ang mga live-in partner at girlfriend.
Gaano Katagal ang Bisa ng Barangay Protection Order?
15 araw. Inilalabas ito sa araw ng pag-apply. Para sa mas matagal na proteksyon, humingi sa Family Court ng Temporary Protection Order, na tumatagal nang 30 araw, at saka ng Permanent Protection Order.
Kailangan Ko ba ng Abogado at Pera Para Mag-file?
Hindi kailangan ng abogado. Kailangang tulungan kayo ng mga opisyal ng barangay at ng staff ng korte sa application. Sa korte, ang aplikanteng hindi kaya ang bayad, o nasa panganib, ay puwedeng magsampa nang hindi nagbabayad. Tumutulong nang libre ang PAO sa mga kwalipikado.
Sinabihan Kami ng Barangay na Mag-usap na Lang. Pinapayagan ba Iyon?
Hindi. Hindi pinapayagan ng Section 33 ng RA 9262 ang conciliation o mediation sa karahasan laban sa kababaihan at kanilang mga anak. Walang opisyal na dapat pumilit sa inyong makipag-areglo o bawiin ang reklamo. Kung hindi kumilos ang barangay sa loob ng 24 oras, puwede kayong pumunta sa pulis o sa Family Court.
Sa Text at Facebook Ako Inaabuso ng Partner Ko, Hindi Pisikal. Kasama ba Iyon?
Puwede. Sakop ng RA 9262 ang psychological violence, gaya ng pagbabanta, harassment, pamamahiya sa publiko at stalking, harapan man o online. I-save ang mga screenshot ng mga mensahe at post, kasama ang mga petsa.
Hindi ito legal na payo. Pangkalahatang impormasyon ito. Para sa payo tungkol sa sarili ninyong sitwasyon, kumonsulta sa abogado. Kung hindi kaya ang bayad, maaaring tumulong nang libre ang Public Attorney's Office (PAO) o ang legal aid office ng IBP.
Nagbabago ang mga bayarin sa gobyerno, mga patakaran at requirements, kaya laging magtanong muna sa opisinang may kinalaman bago pumunta. Ipinapaliwanag ng pahinang ito ang mga pangkalahatang patakaran; hindi nito masasabi kung paano ito eksaktong tatama sa sarili ninyong pamilya o kaso. Huling sinuri noong 8 Oktubre 2026.