Nabangga Ako (o Nakabangga Ako). Ano ang Dapat Kong Gawin? Paano ang Areglo at Insurance?

Sa Mismong Lugar ng Aksidente

1. Huminto at huwag umalis. Buksan ang hazard lights at ilagay ang early warning device kung mayroon kayo. Sinasabi ng Section 55 ng Land Transportation and Traffic Code (Republic Act No. 4136, o RA 4136) na ang driver na nasangkot sa aksidente ay hindi puwedeng umalis nang hindi tinutulungan ang biktima, maliban kung tunay siyang nanganganib na saktan ng mga tao sa lugar, magre-report siya ng aksidente sa pinakamalapit na opisyal, o kukuha siya ng doktor o nurse para sa biktima.
2. Tulungan ang nasaktan. Tumawag sa 911 para sa ambulansya at pulis. Huwag galawin ang taong malubha ang pinsala maliban kung delikado siya sa kinalalagyan niya, halimbawa dahil sa sunog o mga dumadaang sasakyan.
3. Kumuha ng litrato at video bago galawin ang mga sasakyan: ang dalawang sasakyan, ang mga plaka, ang sira, ang kalsada, ang traffic signs, ang skid marks at ang puwesto ng bawat sasakyan. Nakakatulong ang dashcam footage; mag-save ng kopya.
4. Gumalaw lang kung ligtas. Kung walang nasaktan at nakaharang ang mga sasakyan sa trapiko, puwede kayong magkasundong itabi ang mga ito pagkatapos kumuha ng litrato. Kung may nasaktan o namatay, o hindi pumapayag ang kabilang driver, hintayin ang pulis.
5. Magpalitan ng detalye: pangalan, address, phone number, numero ng Driver's License, plate number, ang registered owner at ang insurer. Kunin ang pangalan at numero ng mga testigo.
6. Manatiling kalmado. Huwag makipagtalo, huwag iabot ang lisensya o OR/CR (ang registration papers ng sasakyan) sa sinumang hindi traffic officer, at huwag pumirma ng anumang hindi ninyo nabasa.

Ang Police Report

I-report ang aksidente sa police station o traffic office na sakop ang lugar kung saan ito nangyari. Itinatala ng traffic investigator ang aksidente at ang salaysay ng mga driver, at puwedeng humingi ng kopya ng report o blotter. Kakailanganin ninyo ito para sa:

• insurance claim, kasama ang CTPL no-fault claim;
• areglo, reklamo o kaso sa korte;
• LTO, kung may tanong tungkol sa lisensya ninyo o sa registration ng sasakyan.

Basahin ang salaysay ninyo bago pirmahan. Kung may mali, ipaayos ito.

Sino ang Puwedeng Managot

Ang driver na dahil sa kapabayaan ay nakapatay, nakasakit o nakasira ay puwedeng kasuhan ng reckless imprudence (pabayang pagmamaneho na nakapinsala) sa ilalim ng Article 365 ng Revised Penal Code, halimbawa "reckless imprudence resulting in physical injuries" o "in damage to property". Ang parusa ay depende sa naging resulta, at ginagawa ito ng Article 365 na isang degree na mas mataas para sa driver na hindi nagbigay sa nasaktan ng tulong na kaya sana niyang ibigay sa mismong lugar.

Ang pera para sa pinsala (damages) ay puwedeng singilin sa driver. Sa ilalim ng Civil Code, puwede ring managot ang employer ng driver, at sa ilang kaso ang may-ari na nakasakay sa sasakyan. Ang taong nakatala sa LTO bilang registered owner ay puwedeng panagutin sa mga taong nasaktan ng sasakyan, kahit naibenta na niya ito, kaya dapat agad maitala ang bentahan; tingnan ang paglilipat ng kotse o motorsiklo sa LTO.

Insurance: Ang CTPL No-fault Claim

Ang bawat rehistradong sasakyan ay dapat may compulsory third-party liability (CTPL) insurance sa ilalim ng Insurance Code (Presidential Decree No. 612, as amended by Republic Act No. 10607). Sakop ng CTPL ang pagkamatay at pinsala sa katawan ng mga pasahero at ibang tao. Hindi nito binabayaran ang sira ng mga sasakyan; para doon ang comprehensive (own damage) policy.

• No-fault indemnity. Ang taong nasaktan, o ang pamilya ng taong namatay, ay puwedeng mag-claim sa CTPL nang hindi kailangang patunayan kung sino ang may kasalanan, hanggang sa no-fault limit na itinakda ng batas at ng mga patakaran ng Insurance Commission. Itanong sa insurer ang kasalukuyang limit.
• Aling insurer. Ang pasahero ay nagki-claim sa insurer ng sasakyang sinasakyan niya. Ang iba, gaya ng naglalakad o sakay ng ibang sasakyan, ay nagki-claim sa insurer ng sasakyang bumangga sa kanila.
• Karaniwang hinihinging papeles: ang police report, Medical Certificate at mga resibo ng ospital, o Death Certificate, at patunay ng pagkakakilanlan at relasyon ng nagki-claim.
• Huwag nang maghintay. Hinihingi ng Insurance Code ang nakasulat na notice ng claim sa insurer sa loob ng itinakdang panahon pagkatapos ng aksidente. Mag-file sa lalong madaling panahon.

Kung tumanggi o nagpapatagal ang insurer nang walang dahilan, puwede kayong magreklamo sa Insurance Commission.

Areglo: Pag-aayos ng Usapan

Karamihan ng maliliit na aksidente ay inaayos sa presinto o sa barangay. Kung parehong nakatira ang dalawang driver sa iisang lungsod o munisipyo, ang claim nila sa isa't isa para sa pinsala ay baka kailangan ding dumaan muna sa barangay bago magsampa ng kaso; tingnan ang kailangan ko bang dumaan muna sa barangay.

• Gawing nakasulat ang areglo: ang mga pangalan, ang aksidente, magkano ang babayaran, para saan, hanggang kailan, at ano ang isinusuko ng bawat panig. Pumirma ang dalawa; tig-isa ng kopya.
• Kumuha ng pinirmahang resibo sa bawat bayad; puwede ninyong gamitin ang Acknowledgment Receipt.
• Huwag magbayad o pumirma dahil napipilitan sa lugar ng aksidente. Hintayin muna ang hospital bill o repair estimate.
• Pera ang sakop ng areglo. Kung may malubhang nasaktan o namatay, ang prosecutor ang magpapasya sa criminal case, pero madalas isinasaalang-alang ang sinumpaang salaysay ng biktima na ayaw na niyang ituloy ang kaso.