Sa Madaling Salita
- Binibigyan kayo ng Republic Act No. 10173, ang Data Privacy Act of 2012, ng karapatang malaman kung paano ginagamit ang data ninyo, makita ito, tumanggi, itama ito, ipa-delete o ipa-block ito, kumuha ng kopya para dalhin sa ibang provider, at mabayaran sa pinsala (damages).
- Magsimula sa pagsulat sa Data Protection Officer (DPO) ng organisasyon, ang taong namamahala sa privacy. Magtabi ng patunay na natanggap nila ito.
- Kadalasan, umaaksyon lang ang NPC sa reklamo kapag sumulat na kayo sa organisasyon at hindi ito umaksyon nang tama sa loob ng 15 calendar days.
- Ang reklamo sa NPC ay sinumpaang salaysay, pinirmahan sa harap ng notaryo, na nakakabit ang mga patunay ninyo.
Ang mga Karapatan Ninyo sa Personal na Impormasyon Ninyo
May karapatan kayo sa personal na impormasyong itinatago ng iba tungkol sa inyo. Sa ilalim ng Data Privacy Act (RA 10173), ang taong kinukuhanan ng impormasyon ay ang data subject. Ang kumpanya, eskwelahan, opisina o app na nagpapasya kung paano ito gagamitin ay ang personal information controller. Bilang data subject, may karapatan kayong:
| Karapatan | Ano ang Ibig Sabihin Nito sa Praktika |
|---|---|
| Ma-inform | Malaman kung pinoproseso (kinokolekta, itinatago o ginagamit) ang data ninyo, bakit, nino, gaano katagal, at kanino ito ibinabahagi. Kadalasan nasa privacy notice ito. |
| Tumutol | Tumanggi sa paggamit ng data ninyo, kasama ang para sa direct marketing (mga ad na ipinapadala sa inyo), at tumangging magbigay ng consent. May mga paggamit na hindi kailangan ng consent ninyo, gaya ng hinihingi ng batas. |
| Ma-access | Makakuha ng kopya ng data ninyo at impormasyon tungkol sa pinanggalingan nito, sa mga taong pinagbahagian nito, at kung paano ito ginamit. |
| Ipatama (rectification) | Kwestyunin ang mali o kulang na data at ipaayos ito. |
| Ipabura o ipa-block | Ipatanggal, ipa-block o ipasira ang data kapag kulang, luma na, mali, nakuha nang ilegal, hindi na kailangan, o pinroseso nang walang consent ninyo kung kailangan ang consent. |
| Data portability | Makuha ang data ninyo sa karaniwang electronic format na madadala ninyo sa ibang provider, kung electronic ang pagkakatago ng data. |
| Damages | Mabayaran sa pinsalang dulot ng mali, kulang, luma, huwad o ilegal na nakuhang data, o ng paggamit nito nang walang pahintulot. |
Puwedeng hingin ng organisasyon na patunayan ninyo kung sino kayo bago sila umaksyon. May limitasyon ang ilang karapatan, halimbawa kapag kailangan ang data para sa legal na claim, sa hinihingi ng batas, o sa trabaho ng gobyerno.
Hakbang 1: Sumulat sa Data Protection Officer
Dapat may Data Protection Officer (DPO) ang mga organisasyong kumokolekta o gumagamit ng personal data. Kadalasan nasa privacy notice sa website o app ang contact details nila.
- Sumulat ng maikling sulat o email. Sabihin kung sino kayo, anong data ang tinatanong ninyo, anong karapatan ang ginagamit ninyo (halimbawa, access o erasure), at ano ang gusto ninyong gawin nila.
- Ikabit ang kopya ng valid ID kung kailangan nilang kumpirmahin kung sino kayo. Takpan ang mga numerong hindi nila kailangan.
- Para sa privacy violation (halimbawa, na-leak ang data ninyo o ibinahagi nang walang consent ninyo), ilarawan ang nangyari, kailan, at ikabit ang mga screenshot.
- Magtabi ng patunay na natanggap nila ito: ang email, receiving copy, o resibo ng courier.
Tingnan ang template ng data access request.
Hakbang 2: Magreklamo sa National Privacy Commission
Sa ilalim ng 2021 Rules of Procedure ng NPC, kadalasan binibigyan lang ng NPC ng due course ang reklamo (pumapayag itong umaksyon dito) kung:
- ipinaalam ninyo nang nakasulat sa organisasyon ang violation o breach, para mabigyan ito ng pagkakataong umaksyon; at
- hindi ito umaksyon sa tamang oras o sa tamang paraan, o hindi sumagot sa loob ng 15 calendar days mula nang matanggap ang sulat ninyo.
Puwedeng isantabi ng NPC ang mga ito kung gugustuhin nito, halimbawa kapag may seryosong panganib ng pinsala.
Paano mag-file:
- Sagutan ang complaints-assisted form ng NPC o maghanda ng verified complaint (reklamong sinumpaan). I-download ang kasalukuyang form sa website ng NPC.
- Pirmahan ito sa harap ng notary public, kasama ang verification (sinumpaang pahayag na totoo ito) at certification against forum shopping (sinumpaang pahayag na hindi kayo nag-file ng parehong reklamo sa ibang lugar). Tingnan ang pagpapanotaryo ng dokumento.
- Ikabit ang lahat ng ebidensya ninyo: mga screenshot, ang sulat ninyo sa DPO at ang sagot nito (o patunay na walang sagot), at mga affidavit ng mga testigo. Babala ng NPC, puwedeng i-dismiss ang reklamong walang nakakabit na ebidensya.
- I-file ito sa Complaints and Investigation Division ng NPC sa mga paraang nakalista sa website ng NPC, sa email o personal.
Sabi ng NPC, sa loob ng 30 araw ito nagpapasya kung aaksyunan ang reklamo. Puwedeng umabot nang ilang buwan ang buong proseso, at puwede nitong ipadala muna ang mga partido sa mediation.
Data Breach
Kapag ang data breach (pag-leak o pagnanakaw ng data) ay naglagay sa totoong panganib sa sensitive personal information ng mga tao, sabi ng batas, dapat itong ipaalam ng organisasyon sa NPC at sa mga apektadong tao. Sa ilalim ng rules ng NPC, dapat itong gawin sa loob ng 72 oras mula nang malaman ang breach. Kung makatanggap kayo ng ganitong abiso, sundin ang payo nito: palitan ang mga password, bantayan ang mga bank at e-wallet account ninyo, at mag-ingat sa mga message na gumagamit ng mga na-leak na detalye.
Mga Karaniwang Sitwasyon
- Minessage ng lending app ang mga contact ninyo o ipinost ang litrato ninyo. Puwedeng labag ito sa rules ng NPC para sa mga lender at sa pagbabawal ng SEC sa unfair collection. Tingnan ang panggigipit ng maniningil ng utang.
- Ipinost online ang ID o personal na detalye ninyo para ipahiya o takutin kayo. I-report ang post sa platform, mag-screenshot, at isaalang-alang ang NPC pati ang mga cybercrime unit ng pulis. Tingnan ang online scams.
- Ibinahagi ng employer o eskwelahan ang mga record ninyo nang walang legal na dahilan. Sumulat muna sa DPO nila.
- Walang tigil na marketing text o tawag kahit tumanggi na kayo. Gamitin ang karapatan ninyong tumutol nang nakasulat, saka magreklamo kung magpapatuloy sila.
Krimen din sa ilalim ng Data Privacy Act ang ilang gawain, gaya ng paggamit ng data nang walang pahintulot (unauthorized processing) o pagbubunyag nito para makapinsala (malicious disclosure). Ang mga criminal case ay dumadaan sa prosecutor o sa rekomendasyon ng NPC. Para sa ganitong kaso, humingi ng legal na tulong. Libreng tumutulong ang Public Attorney's Office sa mga kwalipikado.
Bago Mag-file sa NPC
Sa device na ito lang naka-save ang mga tsek ninyo.
Mga Karaniwang Tanong
Kailangan bang Sumulat Muna sa Kumpanya Bago Magreklamo sa NPC?
Kadalasan, oo. Hinihingi ng rules ng NPC na naipaalam ninyo nang nakasulat sa organisasyon at hindi ito umaksyon nang tama o sumagot sa loob ng 15 calendar days. Puwede itong isantabi ng NPC sa ilang kaso.
May Bayad ba ang Pag-file ng Reklamo sa NPC?
Walang nakalistang filing fee sa mga complaint page ng NPC. Magbabayad kayo para sa pagpapanotaryo ng reklamo. Tingnan sa website ng NPC kung may kasalukuyang singil.
Puwede bang Hingin sa Kumpanya ang Kopya ng Lahat ng Data Nila Tungkol sa Akin?
Oo. Iyan ang right of access ninyo sa ilalim ng RA 10173. Sumulat sa Data Protection Officer nila at maging handang patunayan kung sino kayo.
Puwede bang Ipabura sa Kumpanya ang Data Ko?
Puwede ninyong hilinging i-delete o i-block ito kapag mali, luma na, nakuha nang ilegal, hindi na kailangan, o ginamit nang walang consent kung kailangan ang consent. May mga record na dapat itago ayon sa batas, kaya puwedeng tumanggi ang kumpanya sa mga iyon.
Gaano Katagal ang Reklamo sa NPC?
Sa loob ng 30 araw nagpapasya ang NPC kung aaksyunan ang reklamo (bibigyan ng due course). Puwedeng umabot nang maraming buwan ang buong kaso, at puwedeng mauna ang mediation.
Hindi ito legal na payo. Pangkalahatang impormasyon ito. Para sa payo tungkol sa sarili ninyong sitwasyon, kumonsulta sa abogado. Kung hindi kaya ang bayad, maaaring tumulong nang libre ang Public Attorney's Office (PAO) o ang legal aid office ng IBP.
Nagbabago ang mga bayarin sa gobyerno, mga patakaran at requirements, kaya laging magtanong muna sa opisinang may kinalaman bago pumunta. Huling sinuri noong 8 Oktubre 2026.