Adultery at Concubinage: Ang mga Krimen, Parusa at Iba pang Opsyon Ninyo

Adultery (Art. 333)

Ayon sa Article 333 ng Revised Penal Code (RPC), ang adultery ay ginagawa ng:

• babaeng may asawa na nakipagtalik sa lalaking hindi niya asawa; at
• ang lalaking nakipagtalik sa kanya, na alam na may asawa siya.

Adultery pa rin ito kahit ideklarang void ang kasal pagkatapos. Sapat na ang isang beses na pagtatalik, at hiwalay na krimen ang bawat pagkakataon.

Parusa: prision correccional sa medium at maximum periods nito, ibig sabihin 2 taon, 4 na buwan at 1 araw hanggang 6 na taon na pagkakakulong, para sa babae at sa lalaki. Kung ginawa ito ng babae dahil iniwan siya ng asawa nang walang sapat na dahilan, isang degree na mas mababa ang parusa.

Concubinage (Art. 334)

Ayon sa Article 334, ang lalaking may asawa ay nagkakasala ng concubinage kung gagawin lang niya ang isa sa mga ito:

1. pinatitira ang kabit sa conjugal dwelling (ang bahay ng pamilya);
2. nakikipagtalik sa babaeng hindi niya asawa sa eskandalosong paraan (sa paraang nakakasakit sa public decency at nalalaman ng komunidad); o
3. nakikisama (namumuhay bilang mag-partner) sa kanya sa ibang lugar.

Parusa: para sa lalaki, prision correccional sa minimum at medium periods nito, ibig sabihin 6 na buwan at 1 araw hanggang 4 na taon at 2 buwan na pagkakakulong. Ang babae, na tinatawag na concubine sa batas, ay papatawan ng destierro: hindi siya ikukulong pero pagbabawalang lumapit sa loob ng layong itatakda ng korte mula sa lugar na papangalanan nito.

Paano Sila Nagkakaiba

Mas madaling patunayan ang kaso laban sa asawang babae kaysa sa asawang lalaki, at mas mabigat ang parusa sa kanya. Marami ang nagsasabing hindi ito patas, at may mga panukalang batas na para baguhin ito sa Kongreso, pero sa ngayon ay ipinapatupad pa rin ang Articles 333 at 334 kung paano nakasulat.

Sino ang Puwedeng Mag-file, at Ano ang Pumipigil sa Kaso (Art. 344)

"Private crimes" ang adultery at concubinage. Ayon sa Article 344 ng RPC:

• Ang inagrabyadong asawa lang ang puwedeng magsimula ng kaso sa pag-file ng complaint. Hindi ito puwedeng i-file para sa kanya ng magulang, anak, pulis o barangay.
• Kailangang kasama sa complaint ang dalawang nagkasala kung pareho silang buhay. Hindi puwedeng ang asawa lang ninyo, o ang kabilang tao lang, ang kasuhan.
• Hindi na puwedeng i-file ang kaso kung pumayag ang inagrabyadong asawa sa pangangaliwa o pinatawad niya ang mga nagkasala. Puwedeng nakasulat ang pagpapatawad o makita sa kilos, at kailangang sakop nito ang dalawang nagkasala. Kailangang nangyari ito bago i-file ang kaso.

Ang complaint ay sinumpaang complaint-affidavit na may ebidensya, na ifa-file sa Office of the City o Provincial Prosecutor kung saan nangyari ang krimen. Tingnan ang pag-file ng criminal complaint. Puwedeng mahirap patunayan ang pagtatalik o pagsasama; puwedeng gamitin ang mga litrato, message, testigo, record kung saan tumira ang dalawa, at birth record ng anak, pero dapat makuha ang ebidensya sa legal na paraan. Halimbawa, puwedeng labag mismo sa batas ang palihim na pag-record ng pribadong usapan.

Iba pang Opsyon: Legal Separation at RA 9262

Legal separation. Ground para sa legal separation ang sexual infidelity sa ilalim ng Article 55 ng Family Code. Puwede kayong mamuhay nang hiwalay at hatiin ang ari-arian, at mawawalan ng ilang karapatan ang asawang may kasalanan, pero kasal pa rin kayo. Kailangang i-file ang kaso sa loob ng limang taon mula sa dahilan (Art. 57), at hindi ito pagbibigyan kung pinatawad (condoned), pinayagan o kinunsinti ninyo ang pangangaliwa (Art. 56). Tingnan ang annulment vs legal separation. Hindi ground para sa annulment o nullity ang pangangaliwa lang.

Psychological violence sa ilalim ng RA 9262. Pinarurusahan ng Anti-Violence Against Women and Their Children Act (Republic Act No. 9262, o RA 9262) ang pagdudulot sa babae o sa anak niya ng mental o emotional anguish, pampublikong pangungutya o pagpapahiya (Section 5(i)). Sabi ng Philippine Commission on Women, puwedeng ground ang pangangaliwa ng asawang lalaki para sa kasong psychological violence. Para lang ito sa babae (o sa anak niya) laban sa asawa o partner, at kailangan ninyong ipakita ang anguish na idinulot nito, halimbawa sa sarili ninyong testimony at ng mga taong nakapaligid sa inyo. Ang parusa ay prision mayor at multang ₱100,000 hanggang ₱300,000, dagdag ang mandatory na psychological counseling o psychiatric treatment. Hindi tulad ng adultery at concubinage, hindi limitado sa inagrabyadong asawa ang pag-file nito at hindi kailangang kasuhan ang ibang babae. Tingnan ang mga kaso ng VAWC at Protection Orders.

Sustento at custody. Anuman ang piliin ninyo, may karapatan pa rin ang mga anak sa sustento mula sa dalawang magulang. Tingnan ang child support.

Saan Hihingi ng Tulong

• Public Attorney's Office (PAO), para sa libreng legal na tulong kung kwalipikado kayo.
• IBP legal aid offices ng chapter ng Integrated Bar of the Philippines sa probinsya ninyo.
• Ang Women and Children Protection Desk sa police station, ang barangay VAW desk at ang city o municipal social welfare office, para sa mga babaeng inaabuso.
• Kung nasa panganib kayo, tumawag sa 911.

Mas mahaba sa isang taon ang pagkakakulong sa adultery at concubinage, kaya hindi na dumadaan ang mga ito sa pag-uusap para magkasundo sa barangay.