Special Power of Attorney (SPA): Kapag May Ibang Kikilos Para sa Inyo

Kailan Sinasabi ng Batas na Kailangan ng SPA

Sinasabi ng Article 1878 ng Civil Code of the Philippines (Republic Act No. 386) na "special powers of attorney are necessary" para sa isang listahan ng mga gawain. Kabilang dito ang:

• pagpasok sa anumang kontrata na naglilipat o nagkakamit ng pagmamay-ari ng immovable (lupa o gusali), libre man o may bayad;
• pagpapautang o pag-utang ng pera, maliban kung agaran at talagang kailangan ang pag-utang para mapangalagaan ang mga bagay na pinamamahalaan ng agent (ang taong kumikilos para sa inyo);
• paglikha o paglilipat (convey) ng real rights sa immovable property, gaya ng mortgage;
• pagpapaupa (lease) ng real property nang higit sa isang taon;
• pag-aayos ng away sa pamamagitan ng kasunduan (compromise), o pagdadala nito sa arbitration (isang pribadong tagapagpasya);
• pagbibigay ng regalo, maliban sa nakaugaliang regalo (ang karaniwang maliliit na regalo);
• pagtanggap o pagtanggi (repudiate) sa mana;
• pagbabayad na hindi bahagi ng ordinaryong acts of administration (pang-araw-araw na pamamahala);
• anumang iba pang act of strict dominion (gawaing ang may-ari lang dapat gumawa).

Hiwalay rito, sinasabi ng Article 1874 na kapag ibinenta ang lupa o interes sa lupa sa pamamagitan ng agent, "the authority of the latter shall be in writing; otherwise, the sale shall be void."

SPA o General Power of Attorney

Sakop ng General Power of Attorney ang acts of administration, gaya ng pangongolekta ng upa, pagbabayad ng bills o pag-aasikaso ng mga karaniwang bagay. Ang pahintulot na nakasulat sa pangkalahatang salita ay sumasaklaw lang sa acts of administration (Civil Code Art. 1877).

Ang Special Power of Attorney ay nagpapangalan ng partikular na gawain, gaya ng pagbebenta ng isang tiyak na lote. Kung nasa listahan ng Art. 1878 ang transaksyon, kailangan ninyo ng SPA kahit nakapirma na rin kayo ng General Power of Attorney.

Paano Isulat ang mga Kapangyarihan

• Tukuyin ang property. Para sa lupa, ilagay ang numero ng titulo (TCT o OCT), ang lote at ang lokasyon nito. Para sa sasakyan, ilagay ang plate, engine at chassis numbers.
• Pangalanan ang bawat gawain. Magbenta, pumirma ng Deed of Sale, tumanggap ng bayad, magbayad ng buwis, mag-asikaso ng transfer sa BIR at Registry of Deeds. Sinasabi ng Article 1879 na ang special power na magbenta ay hindi kasama ang power na mag-mortgage, at ang special power na mag-mortgage ay hindi kasama ang power na magbenta.
• Maglagay ng limitasyon. Pinakamababang presyo, deadline, o na dapat ideposito ng agent sa account ninyo ang pera mula sa bentahan.
• Buong pangalan ng agent ninyo, kasama ang address at ID niya, para ma-verify ng mga opisina kung sino siya.

Puwedeng may sariling wording o form ang mga bangko, BIR, Registry of Deeds at LTO. Magtanong muna sa opisina bago kayo pumirma. Ang aming mga template: Special Power of Attorney, SPA para magbenta ng property, SPA para mamahala ng property.

Pagpapanotaryo ng SPA sa Pilipinas

Ninonotaryo ang SPA sa pamamagitan ng acknowledgment, ibig sabihin ay kinukumpirma ninyo sa harap ng notaryo na kayo ang pumirma nito. Kayo, ang principal (ang taong nagbibigay ng pahintulot), ang dapat humarap sa notaryo na may valid ID. Hindi kailangang naroon ang agent ninyo. Tingnan ang fee guide para sa Special Power of Attorney.

Kung gagamitin sa abroad ang SPA, maa-apostille lang ito ng DFA pagkatapos mag-issue ang Regional Trial Court ng Certificate of Authority for a Notarial Act (CANA), na pirmado ng Executive Judge o Vice-Executive Judge. Tingnan ang apostille.

Pagpirma ng SPA sa Abroad

Kung nakatira o nagtatrabaho kayo sa abroad at kailangan ninyo ng taong kikilos para sa inyo sa Pilipinas, may dalawa kayong paraan:

• Kasapi ang bansa sa Apostille Convention: pumirma sa harap ng lokal na notaryo, saka kumuha ng apostille mula sa competent authority ng bansang iyon (ang opisina roon na nag-i-issue ng apostille). Ayon sa DFA, hindi na nagse-certify (authenticate) ang Philippine embassies at consulates ng mga dokumento mula sa mga Apostille country.
• Consular notarization: personal na humarap sa Philippine embassy o consulate, na puwede pa ring magnotaryo ng dokumento (acknowledgment at jurat). Ang mga Philippine post sa United States ay may nakalistang bayad na US$25 bawat dokumento; ang ibang post ay naniningil sa lokal na pera. Magpa-appointment at dalhin ang passport ninyo at kopya ng SPA.

Para sa mga bansang hindi Apostille, karaniwang consular ang dinadaanan. Tingnan ang consularization vs apostille.

Pagtatapos ng SPA

Sa pangkalahatan, puwede ninyong kanselahin (revoke) ang SPA, at natatapos ito kapag namatay kayo o ang agent ninyo, maliban sa mga exception sa Civil Code. Isulat ang revocation, ipanotaryo, at magpadala ng kopya sa agent ninyo at sa bawat opisina o taong umasa sa SPA. Kung may transaksyong nagsimula na o may alitan, kumonsulta sa abogado. Tumutulong ang Public Attorney's Office sa mga kwalipikado.