Physical Injuries, Pagbabanta at Unjust Vexation

Pagkatapos na Pagkatapos ng Nangyari

1. Pumunta sa ligtas na lugar at magpagamot. Kung may malubhang nasaktan o nasa panganib pa, tumawag sa 911.
2. Magpasuri at humingi ng certificate. Humingi ng medico-legal certificate sa PNP medico-legal officer, o Medical Certificate sa ospital o clinic ng gobyerno o pribado. Dapat nakasulat dito ang mga sugat at ang tantiyang ilang araw ng paggaling o pagpapagamot. Ang bilang ng araw na ito ang kadalasang nagpapasya kung anong krimen ang puwedeng isampa.
3. I-report sa pulis o sa barangay. Ang blotter entry (record sa logbook ng pulis o barangay tungkol sa isang insidente) ay nagtatala ng petsa, lugar at ng inireport ninyo. Hindi ito kaso, pero nakakatulong itong ipakitang nag-report kayo agad.
4. Itago ang ebidensya. Mga litrato ng sugat at sira, CCTV footage (hingin agad sa may-ari dahil puwede itong ma-overwrite), messages o recording ng mga pagbabanta, at pangalan at contact details ng mga saksi.

Physical Injuries (Articles 262 Hanggang 266)

Inuuri ng Revised Penal Code (RPC) ang mga sugat higit sa lahat ayon sa pinsala at sa ilang araw ng pagkakasakit, pagpapagamot o hindi pagkakapagtrabaho:

Sa simpleng salita: ang arresto menor ay 1 hanggang 30 days na kulong, ang arresto mayor ay 1 month and 1 day hanggang 6 months, ang prision correccional ay 6 months and 1 day hanggang 6 years, at ang prision mayor ay 6 years and 1 day hanggang 12 years (Art. 27). Hiwalay at mas mabigat na krimen ang mutilation (Art. 262) at ang pagpapainom o pagbibigay ng nakapipinsalang substance (Art. 264). Ang mga multa sa itaas ay itinakda ng Republic Act No. 10951 (RA 10951) noong 2017.

Kung galing sa banggaan sa kalsada ang sugat at hindi sa away, karaniwang reckless imprudence ang kaso. Tingnan ang ano ang gagawin pagkatapos ng aksidente sa kalsada.

Pagbabanta, Pamimilit at Unjust Vexation

• Grave threats (Art. 282): pagbabantang gagawa ng krimen laban sa inyo, sa pamilya ninyo o sa ari-arian ninyo, gaya ng pagpatay o pagsunog ng bahay ninyo. Kung humihingi ng pera o may kondisyon ang banta, isang degree na mas mababa ang parusa kaysa sa krimeng ibinanta (dalawang degree na mas mababa kung hindi nakuha ng nagbanta ang gusto niya). Ang bantang walang kondisyon ay pinaparusahan ng arresto mayor at multang hanggang ₱100,000.
• Light threats (Art. 283): pagbabantang gagawa ng mali na hindi krimen, may hinihingi o kondisyon.
• Other light threats (Art. 285): paglalabas ng armas sa away (hindi bilang self-defense), pagbabantang manakit dahil sa galit pero hindi na itinuloy ang balak, o pasalitang pagbabantang gagawa ng mali na hindi krimen. Ang parusa ay arresto menor sa minimum period nito o multang hanggang ₱40,000.
• Grave coercion (Art. 286): paggamit ng dahas, banta o pananakot para pigilan ang isang tao sa paggawa ng bagay na hindi bawal sa batas, o para pilitin siyang gawin ang ayaw niya. Ang parusa ay prision correccional at multang hanggang ₱100,000.
• Unjust vexation (Art. 287, ikalawang talata): pang-iinis, pambubuwisit o pagpapahirap sa isang tao nang walang legal na dahilan, halimbawa paulit-ulit na pagharang sa daan niya o pangha-harass na hindi naman ibang krimen. Ang parusa ay arresto menor, o multang ₱1,000 hanggang ₱40,000, o pareho.

Sa ilalim ng Art. 284, puwede ring pagbayarin ng bond para manatili ang kapayapaan ang taong kinasuhan ng pagbabanta.

Kung galing sa asawa, dating partner o boyfriend ang mga banta o harassment, mas malakas na batas ang RA 9262. Tingnan ang VAWC cases. Kung tungkol sa daanan ang away, tingnan ang kung puwedeng harangan ng kapitbahay ang right of way ninyo.

Barangay Muna, Saka Prosecutor

Sa ilalim ng batas sa Katarungang Pambarangay (RA 7160, ang Local Government Code), karaniwang nagsisimula sa barangay ang mga away ng mga taong nakatira sa iisang lungsod o munisipyo. Hindi kasama ang mga krimeng may parusang higit sa isang taong kulong o multang higit sa ₱5,000. Sa praktika, karaniwang dumadaan muna sa barangay ang slight physical injuries, light threats at unjust vexation sa pagitan ng magkapitbahay, habang karaniwang hindi na ang serious physical injuries at grave threats. Tingnan ang barangay conciliation.

Kung hindi kayo nagkaayos, hingin ang Certificate to File Action. Saka mag-file ng sinumpaang reklamo sa pulis o direkta sa Office of the City o Provincial Prosecutor. Tingnan ang pag-file ng criminal complaint para sa mga hakbang.

Bantayan ang deadline. Sa ilalim ng Article 90 ng RPC, ang light offenses (gaya ng slight physical injuries, other light threats at unjust vexation) ay nagpe-prescribe sa loob ng dalawang buwan. Ang mga krimeng may parusang arresto mayor ay nagpe-prescribe sa limang taon, at ang iba pang correctional na krimen sa sampung taon. Habang nasa barangay ang reklamo, tumitigil ang orasan, pero hindi hihigit sa 60 days.

Self-defense

Sa ilalim ng Article 11 ng RPC, walang criminal liability ang taong ipinagtanggol ang sarili kung kumpleto ang tatlong ito:

1. Unlawful aggression: aktuwal o nakaambang pag-atake ng kabilang tao;
2. Reasonable necessity ng paraang ginamit para pigilan o itaboy ito; at
3. Lack of sufficient provocation: hindi kayo ang sapat na nag-udyok ng away.

Pinapayagan din sa katulad na mga kondisyon ang pagtatanggol sa asawa, magulang, anak, kapatid o ilang iba pang kamag-anak, o kahit sa di-kilala. Kapag tumigil na o tumakbo na ang umatake, hindi na self-defense ang pagganti. Ang prosecutor at korte ang magpapasya batay sa mga pangyayari kung may self-defense. Kung kayo ang inakusahan, humingi ng legal na tulong sa Public Attorney's Office (PAO) o sa IBP legal aid office.