Sa Madaling Salita
- Nagiging legitimate ang anak (legitimation) kapag nagpakasal nang valid ang mga magulang sa isa't isa kalaunan (Family Code Art. 178).
- Puwede lang ito kung walang anumang sa batas na pumipigil sa mga magulang na magpakasal sa isa't isa noong ipinagbuntis ang bata, gaya ng kung kasal na sa iba ang isa sa kanila.
- Pinapayagan din ito ng RA 9858 (2009) kapag ang tanging dahilan kung bakit hindi makapagpakasal ang mga magulang ay wala pang 18 ang isa o pareho sa kanila.
- Magkasamang pipirma ang dalawang magulang ng sinumpaang salaysay (Joint Affidavit of Legitimation), na irerehistro sa civil registrar sa loob ng 30 araw.
- Pagkatapos, may parehong karapatan ang bata gaya ng anak ng mag-asawang kasal, binibilang mula pagkapanganak.
Sino ang Puwedeng Ma-legitimate
Hindi lahat ng anak na ipinanganak bago nagpakasal ang mga magulang ay puwedeng ma-legitimate. Sa ilalim ng Article 177 ng Family Code, na binago ng Republic Act No. 9858 (RA 9858), puwedeng ma-legitimate ang anak kung:
- ipinagbuntis at ipinanganak ang bata nang hindi kasal ang mga magulang;
- noong ipinagbuntis ang bata, walang anumang sa batas na pumipigil sa mga magulang na magpakasal sa isa't isa (walang impediment), o hindi sila puwedeng magpakasal dahil lang wala pang 18 taong gulang ang isa o pareho sa kanila; at
- kalaunan ay nagpakasal ang mga magulang sa isa't isa nang valid.
Ang impediment ay legal na dahilan kung bakit hindi puwedeng magpakasal ang dalawang tao. Ang pinakakaraniwan ay kasal pa sa iba ang isang magulang noong ipinagbuntis ang bata. Sa ganitong kaso, hindi puwedeng ma-legitimate ang bata, kahit magpakasal pa ang mga magulang matapos matapos ang unang kasal. Mananatiling illegitimate ang bata (sa batas, anak ng hindi kasal na magulang) pero puwede pa rin niyang gamitin ang apelyido ng ama kung kikilalanin siya nito. Tingnan ang paggamit ng apelyido ng ama. Ibang paraan naman ang adoption sa ilang sitwasyon. Tingnan ang adoption.
Ang Epekto ng Legitimation
- Parehong karapatan. Ang legitimated na anak ay may parehong karapatan gaya ng legitimate na anak (Art. 179), kasama ang karapatang gamitin ang apelyido ng ama at buong parte sa mana bilang legitimate na anak.
- Mula pagkapanganak. Bumabalik ang epekto hanggang sa pagkapanganak ng bata (Art. 180).
- Hindi nawawala sa annulment. Kung ma-annul kalaunan (ipawalang-bisa ng korte) ang kasal ng mga magulang bilang voidable, mananatili ang legitimation (Art. 178).
- Para sa anak na pumanaw na. Ang legitimation ng anak na namatay bago ang kasal ay pakikinabangan ng sarili niyang mga anak at apo (Art. 181).
- Pagkuwestiyon. Ang mga taong naaapektuhan lang ang karapatan dahil dito ang puwedeng kumuwestiyon sa legitimation, sa loob ng limang taon mula nang magkaroon sila ng karapatang magdemanda (Art. 182).
Paano Ito Ginagawa
Nasa mga patakaran ng PSA para sa RA 9858 (Administrative Order No. 1, Series of 2010) ang mga hakbang:
- Magpakasal. Magpapakasal nang valid ang mga magulang sa isa't isa.
- Pumirma ng Joint Affidavit of Legitimation. Pipirmahan ito ng dalawang magulang nang nanunumpa. Kung pumanaw na ang isang magulang o idineklara ng korte na presumed dead, ang buhay na magulang ang pipirma. Nakasaad sa affidavit ang pangalan at address ng mga magulang, ang petsa at lugar ng kasal at kung sino ang nagkasal, ang pangalan at petsa at lugar ng kapanganakan ng bata, at na walang impediment ang mga magulang na magpakasal sa isa't isa noong ipinagbuntis ang bata (maliban sa edad), at nagpakasal sila kalaunan.
- Iparehistro sa loob ng 30 araw. I-file ang affidavit sa local civil registry office ng lugar kung saan ipinanganak ang bata. Puwedeng mag-file ang magulang, ang anak kung 18 na o higit pa, o ang taong pinahintulutan nila. Kung sa abroad ipinanganak ang bata, sa Office of the City Civil Registrar of Manila ito pupunta.
- Annotation (tala sa record). Itatala ng civil registrar ang legitimation at lalagyan ng tala ang birth record ng bata. Hindi buburahin ang orihinal na nakasulat sa Birth Certificate. May tala ang kopya ng PSA, at sa certified transcription ng civil registrar (ang opisyal nitong typed na kopya), magiging apelyido ng ama ang apelyido ng bata at magiging apelyido sa pagkadalaga ng ina ang middle name.
Kung pumanaw ang dalawang magulang nang hindi napirmahan ang affidavit, kailangang dumulog sa korte ang anak (o ang guardian, kung menor de edad).
Kung nasa abroad ang mga magulang, pipirmahan ang affidavit sa harap ng o ipapa-certify sa Philippine embassy o consulate, saka ipapadala sa Pilipinas para iparehistro.
Kapag nakarating na sa PSA ang record, humingi ng bagong kopya ng Birth Certificate. Tingnan ang PSA certificates.
Legitimation, Apelyido ng Ama, o Adoption
Madalas mapagkamalan ang tatlong ito:
| Paraan | Kailan Ito Angkop | Status ng Bata Pagkatapos |
|---|---|---|
| Legitimation | Nagpakasal kalaunan ang mga magulang sa isa't isa at walang pumigil sa kanila (maliban sa edad) na magpakasal noong ipinagbuntis ang bata | Legitimate |
| Paggamit ng apelyido ng ama (RA 9255) | Kinikilala ng ama ang bata, magpakasal man o hindi ang mga magulang | Illegitimate pa rin |
| Adoption | Hindi puwede ang legitimation, halimbawa kung gustong i-adopt ng asawa ang anak ng partner niya | Legitimate na anak ng nag-adopt |
Kung nairehistro ang bata sa apelyido ng ama kahit hindi kasal ang mga magulang, baka kailangang itama ang birth record pagkatapos ng legitimation. Magtanong sa civil registrar; tingnan ang pagtatama ng PSA certificate.
Mga Dokumentong Ikakabit sa Affidavit
Mula sa mga patakaran ng PSA para sa RA 9858. Puwedeng humingi ng iba pa ang civil registrar at sasabihin nito ang fees nito.
Sa device na ito lang naka-save ang mga tsek ninyo.
Mga Karaniwang Tanong
Kinasal Kami Matapos Ipanganak ang Anak Namin. Automatic bang Legitimate na ang Anak Namin?
Ang kasal ang nagpapaging legitimate sa bata, kung walang pumigil sa inyong magpakasal noong ipinagbuntis ang bata. Pero hindi ito makikita sa civil registry hangga't hindi kayo pumipirma at nagpaparehistro ng Joint Affidavit of Legitimation, para malagyan ng tala ang birth record.
Kasal sa Iba ang Ama Noong Ipinanganak ang Anak Namin. Puwede bang Ma-legitimate ang Anak Namin Ngayong Kasal na Kami?
Hindi. Ang tinitingnan ng batas ay kung puwede sanang nagpakasal ang mga magulang sa isa't isa noong ipinagbuntis ang bata. Ang naunang kasal ay legal na dahilan kung bakit hindi kayo puwedeng magpakasal noon (impediment), kaya hindi ma-legitimate ang bata sa pamamagitan ng mas huling kasal. Puwede pa ring gamitin ng bata ang apelyido ng ama kung kikilalanin siya nito.
Parehong 17 Kami Noong Ipinagbuntis ang Anak Namin. Puwede bang Ma-legitimate ang Anak Namin?
Oo. Pinapayagan ng RA 9858 (2009) ang legitimation kung ang tanging pumigil sa kasal ay wala pang 18 ang isa o pareho sa mga magulang.
Saan Ifa-file ang Joint Affidavit of Legitimation?
Sa local civil registry office ng lugar kung saan ipinanganak ang bata, sa loob ng 30 araw mula nang pirmahan ito. Para sa batang ipinanganak sa abroad, itinuturo ng mga patakaran ng PSA ang Office of the City Civil Registrar of Manila.
Pareho ba ang Legitimation at ang Paggamit ng Apelyido ng Ama sa Ilalim ng RA 9255?
Hindi. Pinapayagan ng RA 9255 ang illegitimate na anak na gamitin ang apelyido ng ama, pero mananatiling illegitimate ang bata. Ang legitimation ang nagpapaging legitimate sa bata, na may parehong karapatan gaya ng legitimate na anak.
Hindi ito legal na payo. Pangkalahatang impormasyon ito. Para sa payo tungkol sa sarili ninyong sitwasyon, kumonsulta sa abogado. Kung hindi kaya ang bayad, maaaring tumulong nang libre ang Public Attorney's Office (PAO) o ang legal aid office ng IBP.
Nagbabago ang mga bayarin sa gobyerno, mga patakaran at requirements, kaya laging magtanong muna sa opisinang may kinalaman bago pumunta. Huling sinuri noong 8 Oktubre 2026.