13th Month Pay: Sino ang May Karapatan at Magkano

Sino ang May Karapatan

Lahat ng manggagawa sa pribadong sektor na hindi manager ay may 13th month pay, anuman ang sweldo nila, basta nakapagtrabaho sila nang kahit isang buwan sa calendar year. Tinatawag sila ng batas na rank-and-file employees. Galing ito sa PD 851 at sa revised implementing guidelines nito (ang mga patakarang isinulat ng DOLE para ipatupad ang batas). Sabi ng guidelines ng DOLE, sakop nito ang mga manggagawa anuman ang posisyon o uri ng kontrata nila, kasama ang:

• mga regular, probationary, contractual, project at seasonal na empleyado;
• mga empleyadong binabayaran nang piece rate (kada pirasong nagawa), at ang may fixed na sweldo dagdag ang commission;
• mga empleyadong nag-resign o tinanggal bago ang araw ng bayaran;
• mga empleyadong naka-maternity leave na nakatanggap ng salary differential; at
• mga empleyadong may higit sa isang employer, na makakatanggap mula sa bawat isa.

May 13th month pay rin ang mga kasambahay sa ilalim ng Kasambahay Law, Republic Act No. 10361 (RA 10361).

Hindi sakop ng PD 851 ang mga managerial employee, pero maraming kumpanya ang nagbibigay pa rin sa kanila ng 13th month pay dahil sa policy o kontrata. Ang mga empleyado ng gobyerno ay may year-end bonus sa ilalim ng hiwalay na patakaran.

Paano I-compute ang Halaga

Ang pinakamababang 13th month pay na pinapayagan ay:

Kabuuang basic salary na kinita mula Enero hanggang Disyembre ÷ 12

Ang basic salary ay ang ibinayad sa inyo para sa trabahong ginawa. Hindi kasama rito, maliban kung itinuturing itong bahagi ng basic salary ng kontrata, policy o nakasanayan ng kumpanya:

• overtime pay, premium pay (dagdag na bayad sa rest day at special day) at night shift differential (dagdag na bayad sa trabaho sa gabi);
• holiday pay;
• ang katumbas na pera ng hindi nagamit na vacation at sick leave; at
• cost-of-living allowance at iba pang allowance na hindi bahagi ng basic pay.

Hindi binibilang ang mga araw na absent kayo nang walang bayad, dahil wala kayong kinita sa mga iyon. Ang paid leave na talagang ginamit ninyo ay bahagi ng sweldong kinita ninyo.

Halimbawa. Kumita kayo ng basic salary na ₱18,000 kada buwan mula Enero hanggang Disyembre: ₱18,000 × 12 = ₱216,000. Hatiin sa 12, at ang 13th month pay ninyo ay hindi bababa sa ₱18,000.

Mga piece-rate worker: kabuuang kita sa produksyon sa taon ÷ 12. Fixed na sweldo dagdag ang commission: kabuuan ng fixed na sweldo at mga commission ÷ 12.

Subukan ang 13th month pay calculator.

Kailan Ito Dapat Ibigay

• Sa o bago ang 24 Disyembre kada taon.
• Puwedeng ibigay ng employer ang kalahati bago magbukas ang school year at ang kalahati sa o bago ang 24 Disyembre, o hulugan sa ibang paraan, basta buo na ang naibigay pagsapit ng 24 Disyembre.
• Sabi sa taunang abiso ng DOLE, hindi ito tumatanggap ng hiling na huwag ibigay o i-late ang bayad.
• Magfa-file ang mga employer ng report sa DOLE na nagpapakitang nagbayad sila, sa online reporting system nito sa simula ng sumunod na taon.

Kung Nag-resign o Tinanggal Kayo

Makakatanggap kayo ng pro-rated na 13th month pay, ibig sabihin bahagi para sa panahong nagtrabaho kayo sa taon: ang kabuuang basic salary ninyo mula Enero hanggang sa huling araw ninyo, hinati sa 12. Kadalasan ibinibigay ito kasama ng final pay ninyo. Hinihiling ng DOLE sa mga employer na ibigay ang final pay sa loob ng 30 araw mula sa huling araw ninyo, maliban kung may mas magandang company policy o kasunduan. Tingnan ang final pay.

Halimbawa. Nag-resign kayo sa katapusan ng Mayo, na may basic salary na ₱20,000 kada buwan: ₱20,000 × 5 = ₱100,000. Hatiin sa 12, at ang pro-rated na 13th month pay ninyo ay ₱8,333.33.

Mga Employer na Exempted

Sa ilalim ng revised guidelines ng PD 851, hindi sakop ng batas ang:

• ang gobyerno at mga local government nito, kasama ang mga government-owned and controlled corporation, maliban sa mga talagang tumatakbo bilang pribadong negosyo;
• mga employer na nagbibigay na ng 13th month pay o higit pa sa isang calendar year, o ng katumbas nito (pasok ang year-end bonus na hindi bababa sa isang buwang basic salary); at
• mga employer ng mga taong binabayaran lang sa commission, "boundary" (gaya ng mga jeepney driver na sila ang may-ari ng kinita nila lampas sa fixed na halaga kada araw) o kada task, at ng mga binabayaran ng fixed na halaga para sa isang partikular na task gaano man ito katagal. Sakop pa rin ang mga piece-rate worker.

Ang Christmas bonus na mas mababa sa isang buwang basic salary ay hindi pamalit sa 13th month pay. Kailangang bayaran ng employer ang kulang.

Tax at Ano ang Gagawin Kung Hindi Kayo Binayaran

Sa ilalim ng Tax Code na inamyendahan ng TRAIN law, Republic Act No. 10963 (RA 10963), ang 13th month pay at iba pang benepisyo (gaya ng Christmas bonus at productivity incentive) ay walang income tax hanggang ₱90,000 sa kabuuan kada taon. Ang sobra lang doon ang may tax.

Kung hindi magbayad ang employer ninyo, idulog muna ito sa HR, nang nakasulat. Kung hindi pa rin, mag-file ng request for assistance sa DOLE sa ilalim ng Single Entry Approach (SEnA), kung saan tutulungan kayo ng DOLE at ang employer ninyo na magkasundo. Ang mga claim para sa hindi nabayarang pera ay dapat i-file sa loob ng tatlong taon mula nang dapat itong binayaran. Tingnan ang labor complaints.