Pagpapalit ng Pangalan: Alin ang Tamang Paraan

Alin ang Paraang Bagay sa Inyo

Hanapin sa table sa ibaba ang gusto ninyong palitan. Makikita doon ang batas na sakop nito at kung saan pupunta.

Sinabi ng Supreme Court na ang pagpapalit ng first name ay dapat munang dumaan sa civil registrar sa ilalim ng RA 9048. Ang korte ay para sa hindi sakop ng RA 9048, o kapag tinanggihan na kayo ng registrar.

Pagpapalit ng First Name sa Civil Registrar (RA 9048)

Sa Republic Act No. 9048 (RA 9048), puwedeng aprubahan ng city o municipal civil registrar ang pagpapalit ng first name o palayaw, nang hindi pumupunta sa korte, kung:

• katawa-tawa, nakakahiya, o napakahirap isulat o bigkasin ang pangalan;
• matagal na at palagi ninyong ginagamit ang bagong pangalan at kilala kayo sa pangalang iyon sa komunidad ninyo; o
• maiiwasan ng pagpapalit ang kalituhan.

Magfa-file kayo ng sworn petition (nakasulat na kahilingan na sinumpaan ninyo sa harap ng notaryo) sa civil registry kung saan nakarehistro ang kapanganakan ninyo, kung saan kayo nakatira ngayon, o sa Philippine consulate kung nasa abroad kayo. Ipapaskil ang petition sa publiko at ilalathala sa diyaryo, at rerepasuhin ng PSA ang desisyon. Nasa pagtatama ng PSA certificate ang buong hakbang, mga dokumento at bayad.

Pagpapalit ng Apelyido o Buong Pangalan sa Korte (Rule 103)

Ang pagpapalit ng apelyido, o ng buong pangalan, ay kailangan ng petition for change of name sa ilalim ng Rule 103 ng Rules of Court. Ayon sa rule:

• Magfa-file kayo sa Regional Trial Court ng probinsyang tinitirhan ninyo, at dapat totoong nakatira na kayo sa probinsyang iyon nang hindi bababa sa tatlong taon bago mag-file.
• Magtatakda ang korte ng hearing at iuutos na ilathala ang notice kahit isang beses kada linggo sa loob ng tatlong magkakasunod na linggo sa diyaryong malawak na nabebenta sa probinsya.
• Hindi puwedeng gawin ang hearing sa loob ng 30 araw bago ang eleksyon, o sa loob ng apat na buwan pagkatapos ng huling paglalathala.
• Kasali ang isang abogado ng gobyerno, at puwedeng tumutol ang kahit sino.

Pinapayagan lang ng korte ang pagpapalit ng pangalan kung may tama at makatwirang dahilan. Tinanggap na ng Supreme Court, halimbawa, ang pangalang katawa-tawa, nakakahiya o napakahirap bigkasin; pagpapalit na bunga ng legitimation (nagiging legitimate ang anak kapag nagpakasal ang mga magulang) o adoption; pagpapalit para maiwasan ang kalituhan; at matagal na paggamit ng isang pangalan mula pagkabata. Hindi sapat na gusto lang ninyo ng ibang pangalan.

Hindi binabago ng pagpapalit ng pangalan ang civil status o mga karapatan ninyo. Kapag naaprubahan, itatala ang desisyon sa civil registrar at lalagyan ng annotation ang PSA record ninyo. Kaso ito sa korte, kaya kakailanganin ninyo ng abogado. Libreng tumutulong ang Public Attorney's Office (PAO) sa mga kwalipikado.

Pagtatama ng mga Entry sa Korte (Rule 108)

Sakop ng Rule 108 ang pagkansela o pagtatama ng mga entry sa civil registry. Ngayon, ginagamit ito para sa mga substantial (malaking) pagbabago na hindi sakop ng RA 9048 at RA 10172, gaya ng legitimacy, filiation (kung sino ang mga magulang), nationality, o taon ng kapanganakan. Ang pagpapalit ng pangalan na kasabay ng pagbabago sa status, halimbawa ang apelyido ng anak matapos matukoy ng korte kung sino ang ama, ay puwedeng dumaan sa Rule 108.

Ifa-file ang petition sa Regional Trial Court ng probinsya kung nasaan ang civil registry. Dapat pangalanan sa kaso ang civil registrar at lahat ng maaapektuhan, at maglalathala ng notice. Tingnan ang pagtatama ng PSA certificate para sa iba pang napupunta sa korte.

Paggamit ng Apelyido ng Asawa

Sabi ng Article 370 ng Civil Code, puwedeng gamitin ng babaeng may asawa ang:

1. ang maiden first name at apelyido niya (pangalan niya bago ikasal), at idagdag ang apelyido ng mister;
2. ang maiden first name niya at ang apelyido ng mister; o
3. ang buong pangalan ng mister, na may salitang nagpapakitang asawa siya nito, gaya ng "Mrs."

Binasa ng Supreme Court ang "may" bilang pagpayag, hindi obligasyon. Puwedeng ituloy ng babaeng may asawa ang paggamit ng maiden name niya. Hindi kailangan ng kaso sa korte alinman ang piliin. Hindi nagbabago ang PSA Birth Certificate ninyo, at ang Marriage Certificate ang nagpapakita ng kasal.

Passport. Sa ilalim ng Republic Act No. 11983 (RA 11983), ang New Philippine Passport Act, pinapayagan ng DFA ang babaeng gumagamit ng apelyido ng mister na bumalik sa maiden name niya sa passport, pero isang beses lang. Nakadepende sa dahilan ang requirements ng DFA:

• habang kasal pa: PSA Birth at Marriage Certificate, notarized na Affidavit of Explanation, ang pinakabagong passport ninyo, at valid ID na nakalagay ang maiden name ninyo;
• pagkamatay ng mister: ang PSA Death Certificate niya (o ang foreign Death Certificate, na apostilled o authenticated) at ang PSA Birth Certificate ninyo;
• pagkatapos ng annulment, declaration of nullity, foreign divorce na kinilala ng korte sa Pilipinas, o legal separation: ang PSA Marriage Certificate ninyo na may annotation ng desisyon ng korte, at ang PSA Birth Certificate ninyo.

Dapat tugma ang ibang ID ninyo sa pangalan sa passport. Tingnan ang kasalukuyang listahan ng DFA bago ang appointment ninyo. Tingnan ang passport.