Pagiging Pilipino Ulit Matapos Maging Citizen ng Ibang Bansa

Para Kanino ang RA 9225

Ang RA 9225 ay para sa mga Pilipino mula pagkapanganak (natural-born) na nawalan ng Philippine citizenship dahil na-naturalize sila (nag-apply at naging citizen) sa ibang bansa. Sa panunumpa ng oath of allegiance na nasa batas, maibabalik (re-acquire) nila ang Philippine citizenship. Ang mga naging foreign citizen pagkatapos maging epektibo ang batas ay mapapanatili (retain) ito sa parehong panunumpa.

May mga dual citizen na mula pagkapanganak, halimbawa ang batang ipinanganak sa magulang na Pilipino sa bansang nagbibigay ng citizenship sa lahat ng ipinanganak doon. Hindi sila nawalan ng Philippine citizenship dahil sa naturalization, kaya hindi para sa kanila ang RA 9225. Sabi ng mga Philippine embassy at consulate, iba ang proseso sa mga ganitong kaso, kadalasan sa pamamagitan ng Report of Birth (pagpaparehistro ng kapanganakan sa Philippine embassy).

Saan Mag-apply

• Sa Pilipinas: mag-file ng sinumpaang petition (application) sa Bureau of Immigration (BI). Kung nakarehistro kayo sa BI bilang foreigner, hinihiling din sa petition na i-cancel ang Alien Certificate of Registration ninyo (ang ID ninyo bilang foreigner).
• Sa abroad: mag-file sa Philippine embassy o consulate (Foreign Service Post) na sakop ang tinitirhan ninyo. Ipapadala nito sa BI ang mga naaprubahang papeles.

May sariling appointment system, forms at fees ang bawat office, kaya tingnan ang website nito bago pumunta.

Ang Karaniwang Proseso

1. Sagutan ang petition for retention or re-acquisition of Philippine citizenship sa ilalim ng RA 9225.
2. Isumite ito kasama ang patunay na Pilipino kayo mula pagkapanganak. Para sa karamihan, ito ang PSA Birth Certificate. Kung ipinanganak kayo sa abroad, ang Report of Birth at ang foreign Birth Certificate.
3. Idagdag ang patunay ng foreign citizenship ninyo, gaya ng foreign passport o Naturalization Certificate, pati mga litrato at ID, ayon sa listahan ng office.
4. Bayaran ang processing fee.
5. Manumpa ng oath of allegiance sa harap ng opisyal na nakatoka.
6. Kunin ang order of approval at ang oath ninyo, at kalaunan ang Identification Certificate (patunay ng citizenship ninyo) mula sa BI.

Gamit ang mga ito, puwede na kayong mag-apply ng Philippine passport.

Ang mga Anak Ninyo

Sabi ng Section 4 ng RA 9225, ang mga anak na walang asawa ng taong nag-retain o nag-re-acquire ng citizenship, legitimate man, illegitimate o adopted, na wala pang 18 taong gulang, ay itinuturing (deemed) ding citizen ng Pilipinas. Tinatawag itong derivative citizenship, dahil nagmumula ito sa magulang.

Sabi ng mga Philippine embassy at consulate, dapat isama ang anak sa petition ng magulang. Ang anak na 18 na, o may asawa na, ay hindi na maisasama at kailangang tumingin ng ibang paraan.

Ang mga Karapatang Maibabalik sa Inyo

Sabi ng Section 5, nasa inyo ang buong civil and political rights (gaya ng pagmamay-ari ng property at pagboto) at ang mga tungkulin ng mga Pilipinong citizen, na may ganitong mga kondisyon:

• Pagboto: dapat pasok kayo sa requirements ng Constitution at ng Overseas Absentee Voting Act (RA 9189, as amended) para makaboto.
• Pagtakbo sa elective office: dapat pasok kayo sa qualifications para sa posisyon at manumpang tatalikuran (renounce) ang foreign citizenship ninyo pag-file ng certificate of candidacy.
• Appointive office (posisyon sa gobyerno na itinatalaga): dapat manumpa kayo ng oath of allegiance at talikuran ang panunumpa ninyo ng katapatan sa ibang bansa bago kayo magsimula.
• Pagtatrabaho sa propesyong may lisensya: kailangan ninyo ng lisensya o permit mula sa tamang opisina sa Pilipinas, gaya ng Professional Regulation Commission.
• Hindi saklaw ng karapatang bumoto o mahalal o maitalaga ang mga may hawak o tumatakbo sa public office sa ibang bansa, o nagsisilbing opisyal sa armed forces nito.

Dahil Pilipinong citizen na ulit kayo, hindi na hadlang sa inyo ang mga patakarang naglilimita sa pagmamay-ari ng lupa sa mga Pilipino. Itanong sa Registry of Deeds o sa abogado kung paano ito ilalapat sa isang partikular na property.